NHÌN QUỐC HỘI, XÉT CƠ CHẾ – DÂN CHỦ VÀ ĐỘC TÀI CNXH

[NHÌN QUỐC HỘI, XÉT CƠ CHẾ – DÂN CHỦ VÀ ĐỘC TÀI CNXH] Bạn có thể thấy rất nhiều về một quốc gia bằng cách nhìn vào quốc hội của họ. Vì nó không chỉ thể hiện cơ chế mà còn nét đặc trưng trong cách vận hành. Không có gì trái nghịch hơn khi đem hệ thống dân chủ so với độc tài.

Xin lấy 6 quốc gia khác nhau để miêu tả. Đức, Anh và Mỹ thay mặt cho dân chủ. Việt Nam, Trung Quốc và Bắc Hàn đại diện cho khối CNXH. Hãy nhìn và suy ngẫm.

QUỐC HỘI ANH QUỐC – Có hai viện, House of Commons (Hạ Viện, 650 ghế) và House of Lords (Thượng Viện, 787 ghế). Chính phủ được thành lập ở Hạ Viện với thành viên được bầu chọn bởi dân chúng theo từng khu vực, còn Thượng Viện được bầu chọn thông qua thừa kế hoặc bổ nhiệm vì theo truyền thống dành để đại diện cho tầng lớp quý tộc.

Nhìn vào thì bạn sẽ thấy có hai phe rõ rệt. Ở giữa là Chủ Tịch, với vai trò điều khiển. Bên trái là chính phủ đương thời và bên phải là phe đối lập. Khi tranh luận thì một bên hỏi và một bên đáp. Với vai trò giám sát lẫn nhau, mọi quyết định đều được phân tích và xem xét trước khi bỏ phiếu biến thành luật.

Mặc dù là một cường quốc nhưng nếu nhìn vào quốc hội Anh thì bạn sẽ thấy nét cổ kính của một trong những nền lập pháp lâu đời nhất. Quốc trưởng là Hoàng Gia với vai trò nghi lễ nhưng đại diện là Thủ Tướng.

QUỐC HỘI ĐỨC – Tương tự như Anh Quốc, với chính quyền được thành lập ở Hạ Viện (Bundestag, 709 ghế) và thành viên bầu chọn bởi cử tri. Trong khi đó, thành viên Thượng Viện (Bundesrat, 69 ghế) được bầu chọn bởi nghị viện của các tiểu bang. Nếu nhìn thì bạn sẽ thấy sự hiện đại của một đất nước thịnh vượng. Quốc trường là Thủ Tướng tương tự như Anh Quốc.

QUỐC HỘI MỸ – Đây có lẽ là mô hình được nhiều người biết đến nhiều nhất. Quyền lực được phân chia ra ba phần: House of Representatives (Hạ Viện, 435 ghế), Senate (Thượng Viện, ghế 100 ghế) và Executive/President (Hành pháp hoặc Tổng Thống). Tất cả đều được bầu chọn bằng cử tri với Tổng Thống thông qua hệ thống Electoral College (Đại Cử Tri Đoàn).

Nhìn vào thì bạn sẽ thấy xung quanh là các thành viên của nội các và quốc hội. Ở giữa là ba người đại diện: tổng thống, chủ tịch Hạ Viện và chủ tịch Thượng Viện (Phó Tổng Thống). Nét đặc trưng nữa là hiện tại có hai đảng chiếm đa phần, Democratic (Dân Chủ) ngồi bên trái và Republican (Cộng Hoà) ngồi bên phải.

QUỐC HỘI CNXH VIỆT NAM, TRUNG QUỐC VÀ BẮC HÀN – Miêu tả quốc hội của các quốc gia khác thì hơi mất thời gian nhưng với các nước độc tài thì rất đơn giản. Cả ba đều là láng giềng và cùng chung hệ thống chính trị, có thể nói là bản sao của nhau.

Dưới cơ chế độc đảng thì tất cả cùng chung một tổ chức và lý tưởng. Theo lý thuyết thì các thành viên được dân bầu nhưng thực chất thì hoàn toàn ngược lại. Việt Nam có 483 ghế, Trung Quốc có 2980 ghế và Bắc Hàn có 687 ghế.

Nếu quan sát thì bạn sẽ thấy ở giữa là Đảng Huy và hình lãnh tụ. Tất cả thành viên đều ngồi hướng về một phía mang ý nghĩa đồng lòng và thống nhất. Vì không có phe đối lập cho nên thiếu đi sự đa dạng hay một trọng tài điều khiển cuộc họp. Mọi người đều đồng ý và làm theo lời.

KẾT LUẬN – Nhìn cách quốc hội vận hành thì chúng ta cũng sẽ thấy sự đa nguyên và hiểu vì sao một bên thịnh vượng còn bên còn lại thì không. Khi thiếu đi một lực lượng đối lập để cạnh tranh, tổ chức cầm quyền sẽ lạm quyền và trở nên tha hoá. Không có nhiệm kỳ thì nếu làm sai thì tai hại sẽ không bao giờ được khắc phục.

Một lý tưởng dù có tốt cỡ nào thì nếu không có sự giám sát thì người thực hiện nó cũng sẽ lợi dụng chức quyền cho mục đích riêng. Cách để phát triển một quốc gia không nằm ở chỗ lựa chọn và tin tưởng một cá nhân hay tổ chức nào đó, mà là phân chia quyền lực để không ai nắm toàn quyền quyết định. Đó là mục đích của chính trị. [04.5.2020]

Ku Búa @ Cafe Ku Búa

parliament