VAI TRÒ CỦA CHÍNH PHỦ – TRẢ LỜI BẠN ĐỌC 17.3.2020

[VAI TRÒ CỦA CHÍNH PHỦ – TRẢ LỜI BẠN ĐỌC 17.3.2020] Chào em, anh xin trả lời. Cô em nói không sai. Đồng ý chúng ta nên để thị trường hoạt động tự do. Nghĩa là để yên cho các doanh nghiệp quyền quyết định giá cả và đối tác làm ăn. Tuy nhiên, đó là dưới điều kiện có sự xuất hiện của một cơ quan chính phủ giám sát, như một vị trọng tài sân bóng. Khi thiếu đi yếu tố đó thì chúng ta không có một thị trường cạnh tranh nữa mà là một sân chơi lợi ích nhóm.

Anh xin lấy một ví dụ điển hình.

Bây giờ các công ty thuốc đang đua nhau tìm ra vaccine cho vi rút corona rồi bán ra thị trường, người mua sẽ là các chính phủ quốc gia. Nếu để yên cho họ bán với giá, ví dụ, $10,000/hộp thì có hợp lý không? Đâu là ranh giới của mức độ hợp lý. Trong khi đây liên quan đến sự sống còn của người dân.

Nếu chính phủ không có tiếng nói và can thiệp thì về lý thuyết, các công ty sẽ tự cạnh tranh với nhau. Nhưng trong thực tế thì chi phí thuốc men thường đội giá. Cho nên giải pháp là các chính quyền sẽ rót vốn hoặc kinh phí thí nghiệm rồi ký hợp đồng với mức giá thoả thuận vừa phải.

Điều này giúp giải quyết hai vấn đề, hạn chế rủi ro và y tế công. Vì đó là chức năng cơ bản của bất cứ chính quyền nào.

Trong một thị trường thì chúng phủ đa phần nên làm trọng tài. Tuy nhiên trong một số trường hợp thì phải biết nắm bắt cơ hội để giành lợi thế nhằm hỗ trợ nền kinh tế nói chúng.

Những phương pháp đó bao gồm.

  1. Ưu đãi một số ngành để họ có lợi thế cạnh tranh và phát triển. Ví dụ như công nghệ, y tế, robot hoặc giáo dục.
  2. Rót vốn vào những cơ quan nghiên cứu khoa học để tìm ra những giải pháp chung. Ví dụ như thuốc men, nông nghiệp và vaccine.
  3. Rót vốn mua cổ phần ở các công ty nhạy cảm như vũ khí quân sự. Đây là cách để mang lại đột phá và bảo vệ lợi ích công.

Chính phủ phải làm và nắm phần trong các ngành sau đây.

  1. Giáo dục – để bảo đảm sự công bằng cho mọi người. Dù đó là đứa trẻ nghèo hay giàu, ai cũng có cơ hội học tập.
  2. Y tế – để cung cấp dịch vụ y tế cho toàn dân ở mức cơ bản. Các nước như Canada, Úc, Âu và Anh đang làm điều này rất tốt. Để lỡ ai bị bệnh hoặc tai nạn thì không bị phá sản hay thành gánh nặng. Bảo hiểm có thể làm, tuy nhiên chỉ ở mức nhất định và dẫn đến bất công về phi chí.
  3. Phương tiên công cộng – để bảo đảm xe cộ có thể vận hành và dân chúng có thể di chuyển.

Trong trường hợp đó thì chính quyền làm đúng vai trò của mình và không thiên vị ai. Đó là một phần của quản trị công.

Ku Búa @ Cafe Ku Búa

role