BREXIT FAILED – BREXIT: VẤN ĐỀ VÀ THẤT BẠI

[BREXIT FAILED – BREXIT: VẤN ĐỀ VÀ THẤT BẠI] Cách đây ba năm người dân Anh đã đi bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý về tương lai của đất nước với Liên Minh Châu Âu (European Union, EU). Kết quả 51.8% cho phe Từ Bỏ EU so với 48.1% cho phe Ở Lại đã làm nhiều người bất ngờ vì hầu hết các cuộc khảo sát tư nhân đều cho thấy điều ngược lại sẽ xảy ra.

Quá trình Brexit bắt đầu với sự từ chức của thủ tướng David Cameron. Các tổ chức ‘Cánh Hữu’ được coi là đang lên ngôi hô hào chiến thắng. Cả thế giới nhìn vào mong đợi một sự biến đổi cho quốc đảo này để nó có thể trở thành một cường quốc độc lập trở lại.

Nhưng khi thời gian dần trôi qua, những rắc rối Brexit mang lại đã khiến nhiều người bực bội và bất mãn. Người dân Anh bây giờ khi được khảo sát thì lại cho thấy rằng họ muốn ở lại, với tỷ lệ 59% so với 41% muốn thoát EU [Nguồn: Guardian].

Nhiều nhà bình luận đã vô cùng bất ngờ với sự thay đổi trong thái độ này. Các nhà phân tích cũng khó giải thích được chuyện gì đang xảy ra. Từ thất bại của Theresa May cho đến Boris Johnson, càng ngày thì khả năng Brexit xảy ra càng giảm khi dư luận đã đổi chiều.

Vì sao lại có tình huống đổi ngược như vậy. Không thể nào nêu hết ra các lý do được nhưng chúng ta có thể nhìn các vấn đề chính.

DÂN ANH KHÔNG LƯỜNG TRƯỚC ĐƯỢC NHỮNG PHỨC TẠP – Vào ngày 23 tháng 6 năm 2016, khi 51% người dân Anh bỏ phiếu để Từ Bỏ EU. Ít ai trong số họ có thể giải thích được chuyện gì sẽ xảy ra, tác hại của nó là gì và những rắc rối nó sẽ mang lại. Trong suy nghĩ của họ, ‘thoát’ có nghĩa là không còn là thành viên của Châu Âu nữa. Họ nghĩ rằng mình vẫn có thể đi ra vào khối 28 quốc gia như trước đây.

Nhưng họ đã sai lầm. ‘Leave’ không chỉ đơn thuần là ngừng làm thành viên, mà còn là bắt đầu làm lại những thủ tục hành chính và sự kết nối mà đất nước Anh đã liên kết với Châu Âu trong suốt những thập niên qua. Từ hải quan, quyền đi lại, lương hưu, bảo hiểm y tế và quyền được đối xử như công dân bản xứ – họ phải bỏ lại những cái đó để có thể ‘Leave.’

Nhưng đó là lý thuyết, thực tế thì hai bên vẫn đàm phán với nhau về các điều lệ thoả thuận song phương. Nhưng không thể nào tách Anh và EU ra vì họ đã ăn sâu vào nhau Bây giờ khi chứng kiến những rắc rối mà họ đã bầu chọn, người dân Anh đã dần thay đổi và dư luận bây giờ đứng vững về phe Ở Lại.

DÂN ANH MUỐN TỰ KIỂM SOÁT BIÊN GIỚI NHƯNG CŨNG MUỐN THU HÚT NHÂN TÀI – Điều làm họ không hài lòng khi là thành viên EU là có quá nhiều người nhập cư vào đất nước mình. Nước Anh với nền kinh tế mở rộng, chính sách thu hút nhân tài thoáng và văn hóa thân thiện là nam châm thu hút con người tứ xứ đến làm việc và sinh sống.

Điều này đã biến quốc đảo này thành cường quốc nhưng mặt trái là cơ sở hạ tầng đã trở nên quá tải. Họ muốn dừng lại và kiểm soát biên giới của mình. Cho nên họ đã bỏ phiếu Từ Bỏ.

Nhưng họ chỉ muốn hạn chế nhập cư ồ ạt và nắm quyền quyết định ai có thể ra vào biên giới của mình thôi. Chứ họ không muốn mất đi những nhân tài đang làm giàu cho đất nước mình. Họ muốn Anh Quốc tự chủ nhưng không muốn mất đi lợi ích của EU.

Các tập đoàn tài chính và ngân hàng thế giới đặt trụ sở ở Anh và dùng nó là văn phòng cho cả Châu Âu. Nhưng nếu tách ra thì London sẽ mất đi lợi thế của mình, sẽ không có công ty nào chọn Anh thay vì cả khối EU. Đây là bài toán kinh tế đơn giản. Khi mọi thứ trở nên rõ ràng, lợi ích bị đe doạ thì người Anh Quốc không còn mặn mà với Brexit nữa.

DÂN ANH MUỐN THOÁT CHÍNH TRƯỜNG EU NHƯNG MUỐN Ở LẠI KHỐI KINH TẾ – Liên Minh Châu Âu là một cỗ máy hành chính quan liêu và rườm rà. Một bộ máy quan chức không được bầu chọn có thể quyết định luật lệ cho các nước khác. Với dân số 67 triệu, Anh nắm 73 ghế trong tổng 751 (750 ghế và ghế chủ tịch). Nghĩa là cho dù có đồng ý hay phản đối thì ý kiến của họ chỉ là 9% và luôn bị số đông áp đặt.

Người Anglo-Saxon nổi tiếng là có tinh thần tự do. Họ không thích bị người khác chỉ đạo hoặc sống trong khuôn khổ. Họ muốn được tự chủ về mọi mặt. Họ thừa nhận những lợi ích của EU nhưng không muốn vận mệnh đất nước bị quyết định ở Brussels, mà ở London. Nhưng éo le thay là họ không thể có một trong hai mà phải là cả hai. Không thể không là thành viên của khối EU mà có được những đặc ân của thị trường này được.

DÂN ANH MUỐN TỰ CHỦ NHƯNG VẪN MUỐN LÀ CÔNG DÂN TOÀN CẦU – Anh Quốc là một quốc gia lâu đời, họ là một trong những trung tâm tài chính và văn hoá của thế giới. Trước Thế Chiến Thứ Hai, Đế Chế Anh bao phủ toàn cầu từ Châu Mỹ đến Châu Á. Công dân Anh không chỉ sinh sống ở Anh mà còn xuất hiện, định cư và làm việc ở khắp nơi. Từ Châu Âu cho đến Canada, Australia cho đến Hong Kong, người Anh coi cả thế giới là nhà. Họ từ lâu coi mình là công dân toàn cầu.

Nhưng người Anh xa quê không thể bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý về Brexit. Theo ước tính thì có hơn 700,000 công dân Anh đang sống ở nước ngoài không thể thực hiện quyền lợi đó. Đó là chưa kể hàng triệu người song tịch, có hộ chiếu Anh hoặc có đủ điều kiện để lấy hộ chiếu Anh. Nếu những thành phần này được bầu chọn vào tháng 6 năm 2016 thì Brexit có lẽ đã thất bại.

KẾT LUẬN – Hiện tại thì kết quả Brexit vẫn còn hiệu lực. Sẽ còn sớm để nói nó thất bại. Nhưng đã ba năm trôi qua nhưng mọi thứ vẫn vô vọng thì người lạc quan nhất cũng không còn tin tưởng. Càng ngày dư luận càng đổi chiều. Phe ‘Stay’ đang là số đông và sẽ áp đảo thành phần ‘Leave.’ Người dân Anh muốn thoát EU để tự chủ nhưng lại muốn Ở Lại vì những lợi ích khối Châu Âu mang lại. Họ không thể có cả hai. Đó là vấn đề với Brexit.

Ku Búa @ Cafe Ku Búa

brexit