SƠ YẾU LÝ LỊCH VÀ KHÁM SỨC KHỎE – 2 THỨ PHIỀN PHỨC

[SƠ YẾU LÝ LỊCH VÀ KHÁM SỨC KHỎE – 2 THỨ PHIỀN PHỨC] Ở Việt Nam có một điều tôi thực sự không hiểu. Đó là khi xin việc chúng ta phải nộp tờ Sơ Yếu Lý Lịch (SYLL) và Giấy Khám Sức Khỏe (GKSK). Tôi cũng hỏi nhiều người, từ ứng cử viên cho tới mấy anh chị tuyển dụng, vẫn không ai cho tôi một câu trả lời hợp lý. Nhưng vì đây là Việt Nam, nơi những điều vô lý là hợp lý nên mọi người cho là có lý.

XIN VIỆC – Trước khi nói về hai cái giấy ác ôn kia thì phải nói tới từ “Xin Việc.” Tại sao lại là “Xin” việc mà không phải là “Tìm” việc hay ứng cử công việc? Xin có nghĩa là nhờ người ta cho mình cái gì mà không cần nhận lại, kiểu bố thí. Như đi ăn xin, xin tiền, xin sự giúp đỡ. Xin là một giao dịch lợi ích đơn phương, một người cho còn một người nhận.
Sao lại là xin việc? Theo tìm hiểu và phân tích cá nhân tôi, thì truyền thống hành chính này xuất phát từ thời bao cấp. Hồi đó nhà nước nắm gần như tất cả ngành nghề và doanh nghiệp. Người lao động muốn đi làm phải tới xin, nghĩa là nhờ người ta cho mình việc làm. Chính quyền là nhà tuyển dụng, là người cho dân việc làm, cho nên việc làm là ân huệ.
Nhưng bây giờ theo kinh tế thị trường thì từ “Xin Việc” hoàn toàn trái nghịch với nguyên lý cả hai đều có lợi. Người lao động cần việc, doanh nghiệp cần người, cả hai giao dịch với nhau chứ không ai xin ai, vì không ai cho không ai điều gì. Nhưng thuật ngữ “Xin Việc” vẫn tồn tại như một truyền thống.
SƠ YẾU LÝ LỊCH – Điều vô lý thứ nhất là cái gọi là tờ Sơ Yếu Lý Lịch (SYLL). Đây cũng là một di sản của CNXH thời bao cấp. Đơn SYLL ép bạn phải ghi lý lịch gia đình gồm những câu hỏi mà tưởng để xét lý lịch điệp viên: 1) Gia đình trước và sau 1975 làm gì? 2) Vợ chồng là ai, có con chưa? 3) Xuất thân từ gia đình (theo cách mạng hay không?) 4) Tôn Giáo là gì?
Tại sao một ứng cử viên phải trả lời những câu hỏi không liên quan gì tới công việc? Ở Phương Tây thì đó là những câu cấm kỵ, thậm chí là bất hợp pháp để hỏi. Sự phiền phức không ngừng ở mấy câu hỏi đó mà ở chỗ mỗi nơi ứng cử phải nộp một tờ SYLL riêng. Chưa kết, tờ SYLL phải được công chứng. Tại sao phải mất thời gian cho tờ giấy này, trong khi nó chẳng liên quan gì tới công việc. Có thể liên quan nếu bạn nộp đơn vào cơ quan nhà nước, nhưng ở khối tư nhân thì thật là lố bịch.
GIẤY KHÁM SỨC KHỎE – SYLL làm mất thời gian và gây khó chịu đã đành, người tìm việc phải tốn thêm thời gian và tiền bạc cho cái tờ Giấy Khám Sức Khỏe (GKSK). Nếu bạn đã từng đi khám sức khỏe thì biết nó vô dụng ra sao. Bác sĩ không hề khám, chỉ xét vài giây phút rồi đóng dấu. Bạn phải tốn vài tiếng hoặc cả ngày trời xếp hàng để chờ khám. Điều tào lao hơn là có những tay cò giấy tờ có thể làm cho bạn liền cái GKSK, bạn không cần khám mà chỉ cần đưa tiền là có. Vậy khám sức khỏe để làm gì?
Cái SYLL và GKSK là ví dụ điển hình của hành chính Việt Nam: rườm rà, lạc hậu, dài dòng, quan liêu và phiền phức. Nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn yêu cầu. Nếu bạn đã từng nộp đơn tìm việc ở ngoài nước hay những doanh nghiệp quốc tế thì ít khi nào họ yêu cầu mấy cái này. Có thể nếu người xét tuyển là người Việt Nam. Nhưng ngoài ra thì chẳng bao giờ bạn đụng tới hai cái giấy quái lạ đó. Đã tới lúc dẹp hai thứ phiền phức này.
Ku Búa @ Viet Conservative 2.0

SƠ YẾU LÝ LỊCH VÀ KHÁM SỨC KHỎE – 2 THỨ PHIỀN PHỨC was originally published on Cafe Ku Búa