Giải ảo về bầu cử Mỹ – Đại Cử Tri Đoàn

[Giải ảo về bầu cử Mỹ – Đại Cử Tri Đoàn] Trước kia trang Prager University có làm một clip về cử tri đoàn ở Hoa Kỳ. Thực chất, clip đó nói thiếu một điểm quan trọng:
Đó là đa số gần như tuyệt đối các bang ở Hoa Kỳ đều theo nguyên tắc “được ăn cả, ngã về không” trong bầu cử tổng thống. Điều đó nghĩa là ai giành nhiều phiếu phổ thông hơn thì người đó sẽ giành được tất cả các phiếu đại cử tri của bang đó.
Phiếu đại cử tri là gì? Nó chỉ là một chỉ số có tính chất tượng trưng cho dễ tính toán mà thôi. Số phiếu đại cử tri cho mỗi bang dựa theo số dân của bang đó so với Liên Bang, bang càng đông dân thì có có nhiều số phiếu đại cử tri hơn.


Tất nhiên, có một số nhân vật được gọi là “đại cử tri”, họ có quyền bỏ phiếu theo ý thích của họ (cam kết, công khai hoặc phản bội cam kết, lật kèo…..) nhưng khi họ bỏ phiếu thì phiếu của họ là phiếu phổ thông. Có nghĩa lá phiếu của họ có tính chất như mọi lá phiếu phổ thông khác khi tính phiếu!


Vì vậy, bản chất của bầu cử tổng thống Hoa Kỳ vẫn là so kè về số phiếu phổ thông chứ không hề có thiểu số thao túng về bầu cử nào đó (như nhóm đại cử tri hơn 500 người chẳng hạn). Tất nhiên, vì chia ra nhiều bang, mỗi bang có số đại cử tri khác nhau nên nhiều khi chênh lệch số phiếu phổ thông một chút vẫn có thể thua chỉ số đại cử tri.


Ví dụ đơn giản như, bạn có 3 cái rổ, ai thắng 2 cái rồ thì thắng chung cuộc. Với mỗi cái rổ có 10 quả bóng, mỗi quả bóng hoặc trắng hoặc đen. Một người chỉ cần 14 quả bóng trắng vẫn có thể thắng 1 người có 16 quả bóng đen, như rổ A có 6 trắng, 4 đen; rổ B có 6 trắng, 4 đen; rổ C có 2 trắng, 8 đen.


Trên lý thuyết, đa số phiếu phổ thông hơn cấp liên bang vẫn có thể thua khi họ thắng quá đậm tại một số thiểu số các bang trong khi thua sít nút tại nhiều bang còn lại. Nhưng xác suất để chênh lệch đến 1% số phiếu phổ thông mà thua là không tưởng, cùng lắm chênh lệch nhẹ (dưới 1%) mà vẫn thua như Bush-Al Gore năm 2000 hoặc có thể là cặp Trump-Clinton trong hiện tại. Và con số này (dưới 1%) thực ra không đáng kể hay đáng nhắc đến.


Có thể sẽ có người hỏi, tại sao lại phân vùng (từng bang) cho phức tạp vậy?

Vì nó thể hiện một triết lý trong tổ chức nhà nước, nghĩa là hệ thống chính trị phân quyền dọc (bên cạnh phân quyền ngang mà chúng ta gọi là “tam quyền phân lập”). Chính hệ thống phân quyền dọc này hạn chế quyền lực của chính quyền trung ương và cho phép từng địa phương tìm kiếm mô hình kinh tế-chính trị riêng cho mình.

Ngoài vấn đề lịch sử, trong bầu cử tổng thống Mỹ cũng có ý nghĩa tương tự, hệ thống cử tri đoàn bảo đảm quyền lợi và ưu tư của cử tri từng địa phương thay vì chỉ tại một số bang tập trung đông dân!
Đó mới thực sự là nền dân chủ đúng nghĩa, vì quyền lợi của tất cả người dân.

Thịnh Pham @ Viet Conservative

Facebook Comments