Cẩm nang về chiến tranh Việt Nam – 2.9 Một lý tưởng cao quý

2.9 Một lý tưởng cao quý

Liệu những công dân của miền nam Việt Nam có đáng với những nỗ lực của chúng ta để bảo vệ họ không? Dĩ nhiên là có. Họ hẳn nhiên không kém xứng đáng so với Hàn Quốc mà ta đã bảo vệ – và vẫn bảo vệ cho đến ngày nay. Hàng trăm ngàn thanh niên nam Việt Nam đã tham chiến – và hơn 200,000 trong số họ đã hy sinh mạng sống để bảo vệ đất nước. Hàng triệu gia đình nam Việt Nam đánh cược tính mạng và cuộc sống bằng cách đứng lên chống lại chủ nghĩa khủng bố của VC. Hàng trăm ngàn “thuyền nhân” trốn chạy khỏi CS sau khi Sài Gòn thất thủ có lẽ đã đủ để làm chứng cho sự tự nguyện của nhân dân miền nam Việt Nam, để gánh chịu bất cứ khó khăn nào nhằm bảo vệ tự do của mình; và con số ước tính khoảng 1 triệu người miền nam Việt Nam bị buộc tham gia chương trình cải tạo (trong đó có hơn 150,000 người chết) có lẽ đủ để nhắc nhở về những gì mà chúng ta đang chiến đấu để ngăn chặn.

Kennedy đã vận động cho sự tồn tại của một hàng rào tên lửa giữa Mỹ và Liên Xô. Ông đã hứa sẽ dẫn dắt cuộc đấu tranh vì tự do ở nước ngoài. Tuy nhiên chính quyền của ông lại hành động như thể đang được dẫn dắt bởi Adlai Stevenson (một nhà hoạt động cánh tả cực đoan) hơn là bởi một anh hùng trẻ đầy nghị lực, người yêu của tiểu thuyết James Bond, nhà tài trợ của Green Berets, và Kennedy đã rất nhận thức rõ điều này. Nhưng có một điều gì đó trong vẻ ngoài của nội các Kennedy đã chôn xuống hạt giống thảm họa: đó là một chính phủ với phong cách tự mãn “tốt nhất và sáng suốt nhất” (như David Halberstam đã gọi họ về sau), và trong sự ngạo mạn họ nghĩ rằng họ biết, và bộ trưởng bộ quốc phòng Robert McNamara nghĩ rằng ông có thể tiên lượng mọi thứ. Kể cả thứ thẩm quyền tuyệt đối là niềm tin rằng mình giỏi hơn cả Diệm trong việc điều phối miền nam.

Tại miền nam Việt Nam, trong suốt những năm cuối thập niên 1950 bước sang thềm thập niên 1960, chính quyền của Diệm đã giữ một lợi thế mong manh trước CS. Mặc dù Hà Nội đã phải công nhận rằng miền nam đã có bước tiến lớn trong việc tiêu diệt các lực lượng bạo loạn CS. Mặc dù có khi lên khi xuống trong các trận chiến, VC, cách họ gọi các lực lượng du kích CS ngày nay, chưa có một chiến thắng quan trọng nào trước lực lượng quân đội của Diệm. Dù vậy, CS vẫn chiếm phần lớn vùng quê làm con tin, lượng viện trợ không ngừng tăng trưởng của miền bắc cho VC đã được cảm nhận rõ rệt vào năm 1961, và một chút xíu tự tin rằng quân đội Việt Nam Cộng Hòa (ARVN) không hề thua kém so với quân đội miền bắc (NVA). ARVN đang tiến bộ, nhưng tài nguyên của họ, không lực, và pháo binh vẫn còn hạn chế; tệ hơn nữa; họ không có sự cuồng tín về ý thức hệ như CS, và họ chỉ muốn sống sót hơn là chiến thắng. Tuy nhiên, bất chấp những điều đó, miền nam Việt Nam vẫn gian nan vượt qua.

Vấn đề của Diệm, ít ra theo quan điểm của ông chính là các đồng minh. Với tất cả những thành công mà ông cảm thấy, ông đã đạt được sự củng cố về vị thế và giữ CS trong tầm ngắm, ông bị khủng bố bởi những lời góp ý, chỉ trích và đe dọa từ Mỹ, rằng ông phải điều hành giống người Mỹ hơn và tạo ra những sự thay đổi lớn về chính sách và các cuộc hẹn cho đích đến đó. Diệm, không phải không có lý do, nghĩ rằng ông biết rõ cách điều hành đất nước mình hơn, đặc biệt trong bối cảnh thời chiến. Kể cả phương tây, ông nói đi nói lại, đã nhận ra rằng trong thời chiến loạn, chính phủ đôi khi phải giới hạn sự tự do của người dân. Ông cảm thấy mình bị kìm hãm bởi một tiêu chuẩn tây phương không thích hợp. Ông không muốn trở thành một đất nước được Mỹ “bảo hộ”. Ông muốn bảo vệ nền độc lập chính trị của miền nam Việt Nam – mặc dù ông phải phụ thuộc vào sự trợ cấp của Mỹ, điều mà Mỹ liên tục đe dọa sẽ gián đoạn hoặc ngưng hoàn toàn.

Facebook Comments