Thuyết Kinh Tế Chính Trị Của Adam Smith

Thuyết Kinh Tế Chính Trị Của Adam Smith

Adam Smith là cuốn sách hướng dẫn chúng ta đến với một trong những tình huống quan trọng nhất trong thời đại của chúng ta: làm thế nào để khiến cho một nền kinh tế tư bản trở nên nhân đạo và ý nghĩa hơn. Ông ta sinh ra ở Scotland tại Kirkcaldy – một thị trấn sản xuất nhỏ – gần thành phố Edinburg  vào năm 1723.

Ông ta là một học sinh chăm chỉ và rất gần gũi với mẹ của mình. Ông ta sau này trở thành một nhà triết học hàn lâm, ông ta đã viết một cuốn sách tiêu biểu về tầm quan trọng cho sự cảm thông và giảng dạy về logic và tính thẩm mỹ. Ông ta cũng là một trong những học giả vĩ đại nhất trong lịch sử kinh tế học – một phần bởi vì những quan tâm của ông ta đã đi xa hơn vấn đề kinh tế. Ông ta muốn hiểu hệ thống tiền tệ bởi vì tham vọng cơ bản của ông ta là làm sao để cho các quốc gia và con người trở nên hạnh phúc hơn. Smith vẫn là một sự hướng dẫn đầy vô giá đến 4 ý tưởng:

Khi một người đề cập đến thế giới hiện đại của công việc, 2 yếu tố trở nên nổi bật:

— các nền kinh tế hiện đại sản xuất lượng của cải chưa từng có.

— nhiều người bình thường cho rằng công việc của mình rất nhàm chán và (một trong kiểm phàn nàn chính): vô nghĩa.

 

Hai hiện tượng đó thực tế liên quan đến nhau rất nhiều, như Adam Smith là người đầu tiên thấu hiểu qua thuyết Chuyên Môn Hóa của mình. Ông ta trông thấy rằng trong những doanh nghiệp hiện đại, những công việc trước đây được thực hiện bởi một người trong một ngày có thể kiếm nhiều lợi nhuận hơn bằng cách phân chia ra nhiều phần và thực hiện bởi nhiều người qua sự nghiệp của họ. Smith đã ca ngợi điều này là một sự phát triển quan trọng: ông ta dự đoán rằng những nền kinh tế quốc gia sẽ trở nên giàu có hơn khi lực lượng lao động của họ trở nên chuyên môn hơn.

Một dấu hiệu cho thấy thế giới của chúng ta bây giờ quá giàu, như Smith đã cho thấy, là mỗi khi chúng ta gặp một người lạ, chúng ta khó hiểu họ đang làm cái gì. Những chức danh công việc như   — Nhà Quản Lý Khâu Cung Cấp Vận Chuyển, Người Điều Hành Đóng Gói, Nhà Quản Lý Thông Tin và Nghiên Cứu- chứng minh cái logic kinh tế của Smith trong phân tích của ông ta.

Nhưng có một vấn đề rất lớn với Chuyên Môn Hóa: ý nghĩa. Khi các doanh nghiệp còn ở vi mô nhỏ và quy trình của họ được giới hạn, một nhận thức giúp đỡ người khác luôn hiện diện. Nhưng khi tất cả được công nghiệp hóa, một người sẽ trở thành một phần nhỏ trong một bộ máy khổng lồ, một bộ máy mà logic của nó sẽ không có mặt trong tâm trí của những thành viên ở dưới cấp bậc của tổ chức.

Một công ty với 150,000 nhân viên hoạt động khắp 4 châu lục, làm ra những thứ có thể mất 5 năm từ ý tưởng đến sản phẩm, sẽ gặp khó khăn trong việc gìn giữ bất cứ nhận thức vào về mục đích và sự gắn kết. Nên Smith cho rằng những nhà quản lý của những doanh nghiệp trách nhiệm hơn đối với nhân viên của mình: để nhắc họ nhớ về mục đích, vai trò và phẩm cáhc công việc của họ.

Thời kỳ của Smith đã chứng kiến sự phát triển của cái thứ mà bây giờ chúng ta gọi là “Chủ Nghĩa Tư bản Tiêu Thụ.” Các nhà sản xuất bắt đầu đưa ra những hàng hóa sang trọng cho một tầng lớp trung lưu ngày càng đông. vài nhà bình luận trở nên vô cùng phẫn nộ. Nhà triết học Jean-Jacques Rousseau muốn cấm những “thứ sang trọng” từ quê hương Geneva của ông. Ông ta là một người hâm của thành phố Sparta cổ đại và cho rằng thành phố của ông nên sao chép lối sống giản dị và quân sự của nó.

Không đồng ý một cách nhiệt liệt, Smith đã chỉ ra sai lầm của nhà triết học người Thụy Sĩ đó rằng sự tiêu dùng xa xỉ thực tế có một vai trò quan trọng trong một xã hội – nó tạo ra của cải thặng dư mà cho phép xã hội chăm sóc những thành viên yếu kém nhất của mình. Những xã hội tiêu thụ, bất chấp sự phù phiếm của họ, không bao giờ để cho trẻ em và người già phải chết đói, vì họ có thể chi trả viện phí và những việc để giúp người nghèo.

Cho nên Smith đã bảo vệ chủ nghĩa tư bản tiêu dùng trên cơ sở rằng nó đã làm nhiều điều tốt cho người nghèo hơn những xã hội cống hiến cho những lý tưởng cao thượng. Nói vậy, Smith đã tin vào những sự hy vọng thú vị cho tương lai của chủ nghĩa tư bản. Ông ta không muốn nó chỉ dậm chân ở mức độ vô nghĩa của nó mãi.

Ông ta nhận thấy rằng con người có nhiều nhu cầu “cao cả” hơn mà đang nằm ngoài phạm vi của thị trường tư bản: trong những thứ đó là nhu cầu giáo dục của chúng ta để tự thấu hiểu, nhu cầu để có những thành phố tươi đẹp và để có những cuộc sống bổ ích hơn.

Niềm hy vọng cho tương lai là chúng ta sẽ học để tạo ra những khoản lợi nhuận lớn từ việc giúp đỡ người khác bằng những cách thực sự quan trọng và khao khát. Nếu được phát triển đúng đắn, chủ nghĩa tư bản không chỉ phục vụ những nhu cầu vật chất căn bản của chúng ta trong khi làm chúng ta phấn khích để mua những thứ vô nghĩa. Nó sẽ kiếm tiền từ những hàng hóa và dịch vụ mà đem lại những sự thỏa mãn thực sự.

Trước giờ cũng như bây giờ, câu hỏi chính là làm thế nào để kêu gọi người giàu có những hành vi tốt đối với xã hội còn lại. Câu trả lời của Thiên Chúa Giáo là: khiến họ cảm thấy tội lỗi. Trong khi đó, phần cực đoan cánh tả trả lời như trước đây cũng y chang như bây giờ, đó là: tăng thuế. Nhưng Smith không đồng ý với cả 2 phương pháp: trái tim của người giàu thường vẫn lạnh nhạt và mức thuế cao chỉ đơn giản sẽ làm người giàu chạy khỏi đất nước. Ông ta đề xuất rằng, trái nghịch với sự kỳ vọng của một người, người giàu thật sự không quan tâm đến tiền bạc.

Mà họ quan tâm đến danh dự và sự tôn trọng. Người giàu tích lũy tiền không phải vì họ tham lam vật chất, nhưng để được ngưỡng mộ và được chấp nhận. Vì vậy thay vì đánh thuế người giàu, chính phủ nên hiểu tính cách trọng tâm của người giàu và động lực của họ. Vì vậy, họ nên đưa người giàu thật nhiều danh dự và danh vọng – để đổi lấy những việc tốt họ làm mà những người tự sướng đó thường không màn đến, như hỗ trợ trường học và bệnh viện và trả lương nhân viên thật tốt. Như Smith nói,  “Bí quyết vĩ đại của giáo dục là tính cách hư ảo của những đối tượng thích hợp.”

Những doanh nghiệp trong mắt chúng ta rất ma quái họ là những mục tiêu tự nhiên để đổ lỗi cho những công việc lương thấp, những sự lạm dụng môi trường và những nguyên tố độc hại. Nhưng Adam Smith biết rằng có một yếu tố ít ai đoán trước và quan trọng hơn, cho những điều sai trái này: thị giác của chúng ta. Các công ty không phải là nguyên nhân chính làm suy giảm thế giới. Mà chính là sự thèm muốn của chúng ta, những thứ mà họ đang phục vụ.

Kết quả là, sự cải tiến của chủ nghĩa tư bản xoay quanh một nhiệm vụ nghe rất lạ và quan trọng:  sự giáo dục của người tiêu dùng. Chúng ta cần phải được dạy để muốn những thứ với chất lượng tốt hơn và trả một cái giá xứng đáng hơn để đổi lấy, một thứ mà phản ánh gánh nặng thực sự của người công nhân và môi trường.

Một xã hội tư bản tốt bụng không chỉ phục vụ những sự lựa chọn của người tiêu dùng, nó cũng dạy con người thực hiện sự lựa chọn này bằng những cách khôn ngoan. Chủ nghĩa tư bản có thể, nhưu Smith đã gợi ý, được cứu vớt bằng cách làm tăng chất lượng yêu cầu của người tiêu dùng. Tình trạng kinh tế của thế giới có thể trông rất sai trái và phức tạp, kết quả là chúng ta đi đến sự tuyệt vọng và thụ động.

Adam Smith có mặt để đưa chúng ta sự tự tin và hy vọng. Nỗ lực của ông ta tràng đầy những ý tưởng về cách mà những giá trị con người có thể hòa giải với những nhu cầu của doanh nghiệp. Ông ta xứng đáng với sự chú ý liên tục của chúng ta bởi vì ông ta quan tâm đến một chủ đề mà đã trở thành một sự ưu tiên hàng đầu trong thời đại của chúng ta: làm sao để tạo nên một nền kinh tế mà có thể đem lại lợi nhuận và văn minh.

[Ku Búa @ CAFEKUBUA.COM]

Theo School of life, Political theory of Adam Smith

Facebook Comments