Cung và cầu – Mọi thứ đều có giá cả

Cung và cầu – Mọi thứ đều có giá cả

Giáo sư Boudreaux: Mỗi ngày với tư cách là người tiêu dùng, bạn tương tác và thực hiện những điều kỳ diệu nhỏ và bạn không hề hay biết về nó. Nếu bạn có suy nghĩ một chút nào về nó, bạn có thể sẽ cho rằng nó là thứ phiền hà và trở ngại. Nhưng trong khi nó không được biết ơn, những thứ nhỏ thực chất làm cho cuộc sống hiện đại của chúng ta có thể tồn tại được. Tôi đang nói về cái gì ư? Giá cả.

Những giá cả mà chúng ta trả hàng ngày cho hàng hóa và dịch vụ. Bạn có thể nghĩ rằng nó chỉ là một chi phí không đáng có cho việc đổi lấy một cái gì đó mà mình muốn nhưng thật ra nó có nhiều ý nghĩa hơn thế. Khi bạn học về những khối lượng thông tin khổng lồ ẩn chứa trong giá cả, mỗi giá cả trở thành một điều kỳ diệu, một phép lạ mà đang giúp đỡ phân phối hàng tỷ sự lựa chọn của vô số người khác nhau vào trong một nền kinh tế sản xuất và linh động.

Hãy cho tôi giải thích. Hãy nghĩ đến, sốt cà chua đi, nguyên tố chính trong nước sốt màu đỏ thơm ngon đó chính là cà chua. Giờ giả sử bây giờ có một vụ hạn hán khủng khiếp ở bang California, thu hoạch cà chua năm nay giảm đáng kể. Nhu cầu vẫn còn đó, con người vẫn muốn sốt cà chua như trước đây để ăn với bánh mì và khoai tây chiên.

Nhưng nguồn cung bị suy giảm nên các nhà nông dân bắt đầu ra giá cao hơn cho những quả cà chua họ đã trồng. Điều đó nghĩa là những nhà sản xuất sốt cà chua phải trả nhiều hơn để mua cà chua nên họ bán cho các cửa hàng tiện lợi với giá cao hơn cho sản phẩm của họ, và tác động là, cửa hàng tiện lợi bán sốt cà chua cho người tiêu dùng với giá cao hơn.

Điểm quan trọng ở đây là cách khách hàng phản ứng. Một vài trong số họ sẽ không quan tâm mấy về việc giá cao hơn và họ sẽ tiếp tục mua càng nhiều chai sốt cà chua có thể như trước đây nhưng đa số người tiêu dùng sẽ quan tâm đến. Họ sẽ chuyển sang dùng sốt mayonnaise hoặc tương hột cải hoặc sẽ ăn mà không dùng những nước sốt đó. Và đó thậm chí là kết quả tốt nếu cân nhắc tình hình hạn hán.

Đơn giản vì không có nhiều cà chua như trước đây. Con người, như một tập thể, cần phải ăn ít quả cà chua hơn. Sự tăng giá của sốt cà chua khiến vài người, những người thực sự quan tâm ít nhất đến việc sử dụng sốt cà chua, dùng ít hơn và điều đó có nghĩa là tổng số lượng tiêu thụ của cà chua sẽ giảm. Từ cái nhìn tổng quát, sự kiện dây chuyền này như đang được điều hành một cách có ý thức.

Ở nông trại, nhà máy sản xuất, cửa hàng và khách hàng đang cùng nhau thực hiện một kế hoạch nào đó hoặc làm theo một chỉ định để điều chỉnh với thực tế rằng vụ hạn hán đã tiêu hủy rất nhiều quả cà chua. Nhưng dĩ nhiên là chúng ta biết hoàn toàn không có sự chỉ định nào đó. Không có một cơ quan nhà nước của nước sốt nào đang ra lệnh cho con người để can thiệp vào thị trường nước sốt cà chua. Những thông tin về nhu cầu để cắt giảm sự tiêu thụ của cà chua đã được truyền đi một cách tự nhiên qua giá cả.

Hay như nhà kinh tế lừng danh Friedrich Hayek đã nói, giá của sốt cà chua là, ”Như một cái máy để đăng ký sự thay đổi.” Bây giờ thì hãy nhân chuỗi sự kiện này bằng hàng nghìn tỷ lần,đó chính là nền kinh tế toàn cầu. Có hàng tỷ người mua và nhà cung cấp đang điều chỉnh trong giờ thực tế, mỗi giờ trong mỗi ngày cho đến sự thiếu tốn và thặng dư. Họ đang phối hợp hành vi của họ với nhau và đang điều chỉnh mà họ không hề hay biết rằng họ đang nằm trong một chuỗi hợp tác toàn cầu này.

Tất cả những sự phối hợp này và điều chỉnh này xảy ra nhờ vào giá cả. Tất cả những thông tin nhỏ đó có thể nằm trong một con số tí hon kia tên giá cả. Hãy suy nghĩ về điều đó lần sau bạn đến siêu thị. Chúng ta hiểu sức mạnh của giá cả nhờ vào những nhà kinh tế như Hayek. Để tìm hiểu thêm về Hayek với những ý tưởng của ông ta và cách nó có thể giúp thế giới, hãy theo dõi trang này.

[Ku Búa @ CAFEKUBUA.COM]

Don Boudreaux, Learn Liberty

 

Facebook Comments