Điều gì quyết định lãi suất – Góc Nhìn Kinh Tế Trường Phái Áo

Điều gì quyết định lãi suất – Góc Nhìn Kinh Tế Trường Phái Áo
Điều gì quyết định lãi suất? Tôi thấy trong các cuộc tranh luận kinh tế, khi nhắc đến lãi suất, nhiều người hay cho rằng lãi suất được quyết định bởi những thứ sau đây: GDP, GDP thật, mức lạm phát, CPI và vô số những thứ khác. Ở đây tôi sẽ không nói ai đúng ai sai. Tôi xin được giải thích lãi suất được quyết định bởi cái gì.
 
Trước tiên chúng ta cần phải hiểu tiền là gì. Tiền là một loại hàng hóa mà chúng ta lựa chọn để giao dịch trong nền kinh tế hiện đại. Nó có thể là vàng, chôm chôm, dừa hay bất cứ món hàng nào. Nhưng hiện tại thì tiền của chúng ta được sản xuất bởi Ngân Hàng Nhà Nước (NHNN) và loại tiền chúng ta dùng gọi là tiền định danh, nghĩa là nó chỉ là tờ giấy, giá trị của nó đến từ lượng hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế.
 
Vậy lãi suất là cái gì? Lãi suất là cái giá người vay phải trả cho người cho vay khi vay số tiền. Ví dụ, lãi suất 10%/năm, tôi vay anh 100đ thì tôi phải trả anh 10đ. Nói cách khác, lãi suất là giá cả của tiền tệ.
 
Vậy ai quyết định lãi suất? Hiện tại chỉ có hai yếu tố quyết định lãi suất: 1) Ngân hàng nhà nước và 2) Cung cầu của đồng tiền của người tiết kiệm và người cho vay.
 
NHNN thì quyết định lãi suất là bao nhiêu thì đó là quyết định của họ. Giờ tạm bỏ qua yếu tố NHNN hoặc giữ nó cố định. Giờ chỉ còn yếu tố cung cầu của đồng tiền thông qua ngân hàng.
 
Hiện tại ngân hàng đóng vai trò trung gian tài chính trong nền kinh tế. Họ kết nối người tiết kiệm và người cần vay lại với nhau. Họ kiếm lời bằng ăn phần chênh lệch lãi suất huy động và lãi suất cho vay. Ngân hàng chẳng quan tâm mức lạm phát là bao nhiêu, cũng như chẳng quan tâm GDP thực là bao nhiêu. Họ chỉ quan tâm đến cái giá họ phải trả để huy động tiền và cái giá họ có thể tính được để cho vay. Nghĩa là lãi suất huy động và lãi suất cho vay.Ví dụ, ngân hàng huy động 100đ ở mức lãi suất 8% và cho vay với mức 10%, họ lời 2%. 2% đó được chi trả cho chi phí vận hành, cổ tức và lợi nhuận.
 
Vậy điều gì quyết định mức cung cầu của đồng tiền. Điều gì quyết định, hoặc ai quyết định mức cung cầu của đồng tiền? Chính là chúng ta, người tiêu dùng, người đầu tư, nhà kinh doanh, cặp vợ chồng cần tiền mua nhà, công ty bất động sản cần tiền để tài trợ cho dự án.
 
Khi người ta thấy lãi suất cao, phù hợp và hợp lý đối với họ, họ sẽ tiết kiệm. Họ để tiền vô ngân hàng, ví dụ ở mức 8%. Ngân hàng lấy số tiền cho tính chi phí vận hành và lợi nhuận 2%, họ cho vay với mức 10%. Những ai muốn vay nếu thấy mức đó hợp lý thì vay, không thì thôi.
 
Khi quá nhiều người vay, ngân hàng vì khan hiếm tiền nên sẽ tăng lãi suất để giới hạn số người có thể vay, đồng thời để trả cho người tiết kiệm mức lãi suất cao hơn để cân bằng lực cung cầu của đồng tiền. Và nó tiếp tục xoay vòng.
 
Lãi suất là giá cả của đồng tiền. Nó là cái giá người muốn mua phải trả cho người bán. Như giá của trái táo, giá của dầu khí, giá vé máy bay. Nó được quyết định bởi cung và cầu của đồng tiền, giữa người không cần tiêu thụ và người cần tiêu thụ, giữa người tiết kiệm và người cần vay.
 
Chỉ có 2 yếu tố quyết định lãi suất, đó là Ngân Hàng Nhà Nước và lượng cung cầu của đồng tiền. Những thứ khác như GDP, lạm phát đều không liên quan và không ảnh hưởng. Có thể các quan chức của NHNN sẽ cân nhắc những yếu tố đó, nhưng không có nghĩa là những yếu tố đó quyết định lãi suất.
 
Ku Búa @ CAFEKUBUA
Facebook Comments