Đầu Tư Cổ Phiếu Căn Bản

[nextpage title=”1 – Giới thiệu” ]

1 – Đầu tư cổ phiếu căn bản: Giới thiệu

Bạn có muốn sở hữu một doanh nghiệp mà không cần tới đó làm việc không? Hãy tưởng tượng bạn đang ngồi hưởng thụ, nhìn doanh nghiệp bạn phát triển và rồi hưởng cổ tức hàng năm. Tình huống này chỉ là một giấc mơ thôi, nhưng trong thực tế thì Thị Trường Chứng Khoán (TTCK) là phương tiện gần nhất với giấc mơ đó.

Như bạn cũng đã đoán được, chúng ta đang nói về việc sở hữu cổ phiếu. Công cụ tài chính tuyệt vời này là một trong những phát minh vĩ đại nhất cho việc tích lũy và xây dựng thịnh vượng. Cổ phiếu là một phần, chứ không phải là toàn phần, của bất cứ một danh mục (quỹ) đầu tư nào. Khi bạn bắt đầu con đường đến tự do tài chính của mình, bạn cần phải có sự hiểu biết về cổ phiếu và cách nó hoạt động ra sao trên TTCK.

Trong vài thập niên qua, sự quan tâm của người dân thường đối với TTCK đã tăng đáng kể. Cổ phiếu, một công cụ cho người giàu trước đây bây giờ đã trở thành một sự lựa chọn hàng đầu cho việc xây dựng tài sản. Nhu cầu này cộng với sự phát triển của công nghệ đã mở rộng thị trường và bây giờ gần như ai cũng có thể trở thành một nhà đầu tư cổ phiếu.

Mặc dù cổ phiếu rất được ưa chuộng, nhưng đa số người vẫn chưa hiểu đầy đủ về nó. Đa số người có kiến thức về cổ phiếu từ những buổi trò chuyện với bạn bè. Đại loại như “Anh nghe gì chưa, thằng ABC mới kiếm được $$$ từ cổ phiếu ABC, nó mới cho tao một thông tin rằng thằng ABC sẽ lên cao đấy”, nếu không thì ”đừng có đầu tư cổ phiếu, bạn sẽ mất sạch đấy!” Có quá nhiều thông tin dựa trên tâm lý làm giàu nhanh chóng, một điều rất phổ biến trong các thời bong bóng kinh tế như thời dotcom của thập niên 1990. Mọi người nghĩ rằng cổ phiếu là câu trả lời để có lượng tiền vô tận mà không có rủi ro. Sự sụp đổ của thị trường Mỹ sau cơn bão dotcom đã chứng minh điều ngược lại. Cổ phiếu có thể (và đã) tạo nên những lượng tài sản khổng lồ, nhưng không thể không có những rủi ro. Giải pháp duy nhất cho vấn đề này là giáo dục. Chìa khóa để bảo vệ bạn trong TTCK là sự hiểu biết về nơi bạn đang đầu tư đồng tiền của mình.

Đó chính là mục đích của series này, để cung cấp nền tảng để bạn có thể đưa ra những quyết định đầu tư tối ưu hơn cho mình. Chúng ta sẽ bắt đầu với việc giải thích cổ phiếu là gì và những loại cổ phiếu khác nhau. Chúng ta sẽ nói về cách nó được giao dịch, điều gì khiến giá cả thay đổi, và cách mua và bán cổ phiếu.

[/nextpage]

[nextpage title=”2 – Cổ phiếu là gì?” ]

2 – Đầu tư cổ phiếu: Cổ phiếu là gì?

Định nghĩa của cổ phiếu

Nói ngắn gọn, cổ phiếu là một phần trong quyền sở hữu một doanh nghiệp. Cổ phiếu tượng trưng cho quyền sở hữu tài sản và doanh thu của công ty đó. Khi bạn sở hữu càng nhiều cổ phiếu, phần sở hữu của bạn trong công ty đó cũng tăng theo. Dù cho bạn nói cổ phiếu hay chứng khoán, nó cùng có một nghĩa.

 

Trở thành một cổ đông (người chủ)

Giữ cổ phiếu của một công ty có nghĩa là bạn trở thành một trong nhiều cổ đông (chủ sở hữu) của công ty đó. Vì vậy, bạn có một quyền sở hữu (dù lớn hay nhỏ) tất cả tài sản của công ty đó. Đúng, điều đó có nghĩa là bạn sở hữu một phần rất nhỏ của mọi bàn ghế, thương hiệu và hợp đồng của công ty đó. Với tư cách là một cổ đông, bạn có quyền đồng chia sẻ doanh thu của công ty cũng như quyền bỏ phiếu chọn lãnh đạo kèm theo cổ phiếu đó.

Một cổ phiếu được đại diện bởi một chứng chỉ cổ phiếu. Đây là một tờ giấy chứng minh cho quyền sở hữu của bạn. Trong thời đại vi tính hiện tại, bạn sẽ không được nhận tờ giấy này bởi vì nhà môi giới cổ phiếu của bạn sẽ giữ nó trong hệ thống của họ. Điều này được thực hiện để làm cho giao dịch trở nên tiện lợi hơn. Trong quá khứ, khi một người muốn bán cổ phiếu của anh ta, anh ta phải đem chứng chỉ sở hữu đó đến sàn giao dịch. Còn bây giờ thì với mạng internet hay một cú điện thoại, bạn cũng có thể giao dịch với cả thế giới.

Là một cổ đông của một doanh nghiệp niêm yết không có nghĩa là bạn có tiếng nói trong sự điều hành hàng ngày của công ty. Thay vào đó, bạn có quyền chọn lựa ban giám đốc tại đại hội cổ đông hàng năm. Để ví dụ, bạn là một cổ đông của Microsoft không có nghĩa là bạn có thể gọi Bill Gates và nói ông ta biết rằng bạn nghĩ gì về phương hướng của công ty. Cũng tương tự, việc bạn là một cổ đông của Bia Sài Gòn không có nghĩa là bạn có quyền đi vào nhà máy để uống bia miễn phí.

Vai trò của ban quản lý của công ty là tối đa hóa giá trị cho cổ đông bằng cách tăng giá cổ phiếu. Nếu điều này không xảy ra, các cổ đông có thể bầu để sa thải ban quản lý, ít ra là trên lý thuyết. Nhưng trong thực tế, các nhà đầu tư cá nhân từ tôi và bạn không sở hữu đủ số lượng cổ phiếu để có được sự ảnh hưởng đến ban quản lý. Những người có đủ tầm ảnh hưởng là các nhà đầu tư tổ chức và các tỷ phú, họ mới là những người đưa ra các quyết định.

Đối với những cổ đông bình thường, việc không thể trực tiếp quản lý công ty không phải là một vấn đề to lớn. Suy cho cùng, lý tưởng của sở hữu cổ phiếu là bạn không cần phải đi làm để kiếm tiền, đúng không nào? Điều quan trọng trong việc trở thành cổ đông là bạn được hưởng một phần của lợi nhuận và đồng sở hữu các tài sản của công ty. Lợi nhuận thường được trả qua hình thức Cổ Tức. Bạn sở hữu càng nhiều cổ phiếu thì bạn được hưởng càng nhiều phần của lợi nhuận. Quyền sở hữu của bạn đối với tài sản công ty chỉ được đề cập tới nếu công ty phá sản. Trong trường hợp giải thể doanh nghiệp, bạn sẽ được nhận những gì còn lại sau khi các chủ nợ đã được trả. Bạn sở hữu cổ phiếu là bạn đồng sở hữu tài sản và doanh thu của công ty, bạn là một người chủ nhỏ của doanh nghiệp đó. Nếu không có khái niệm này thì cổ phiếu sẽ trở thành vô nghĩa.

Một ưu điểm nữa của cổ phiếu chính là ”Trách Nhiệm Hữu Hạn,” nghĩa là với tư cách là một cổ đông, bạn không phải chịu trách nhiệm tài chính nếu công ty bạn sở hữu không thể thanh toán các khoản nợ. Còn đối với những mô hình công ty khác như ”Công Ty Tư Nhân”, nếu doanh nghiệp phá sản các chủ nợ có thể siết nợ chủ sở hữu doanh nghiệp. Việc sở hữu cổ phiếu có nghĩa là, bất chấp việc gì xảy ra với công ty, số tiền tối đa bạn có thể mất là số tiền bạn đã đầu tư. Cho dù nếu một công ty bạn đang là cổ đông bị phá sản, bạn không thể nào mất đi những tài sản riêng của mình, trừ số tiền bạn đã đầu tư vào cổ phiếu đó.

 

Nợ so với Cổ Phần

Tại sao một công ty lại phát hành cổ phiếu? Tại sao các nhà sáng lập lại chia sẻ lợi nhuận với hàng ngàn người khi họ có thể giữ hết lợi nhuận? Lý do là đến một thời điểm này đó, tất cả các công ty đều phải cần huy động vốn. Để làm điều đó, các công ty có thể vay tiền từ ai đó hoặc huy động tiền bằng cách bán cổ phần của công ty, gọi là phát hành cổ phiếu. Một công ty có thể vay tiền bằng cách tới ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu. Cả hai phương pháp đều là phương pháp Cấp Tiền Bằng Nợ. Mặt khác, việc phát hành cổ phiếu được gọi là Cấp Tiền Bằng Cổ Phần. Phát hành cổ phiếu có nhiều ưu điểm cho công ty bởi vì công ty không cần phải trả lại số tiền đầu tư hoặc trả tiền lãi như đi vay nợ ngân hàng. Lợi ích của cổ đông đến từ cổ tức (công ty chia lợi nhuận trong tương lai) và sự kỳ vọng rằng giá trị cổ phiếu sẽ gia tăng theo sự phát triển của công ty, vì có ai đó sẽ trả họ số tiền nhiều hơn họ đã trả cho số cổ phiếu đó. Phiên bán cổ phiếu đầu tiên, được phát hành bởi một công ty tư nhân, được gọi là IPO (Initial Public Offering, Phát Hành Lần Đầu ra Công Chúng).

Một điều quan trọng bạn phải hiểu là sự khác biệt giữa việc một công ty huy động vốn/tiền qua nợ và qua cổ phần. Khi bạn mua một sản phẩm (công cụ) nợ như trái phiếu, bạn được bảo đảm mức lợi tức cho số tiền bạn bỏ ra (số tiền gốc, số tiền bạn đầu tư) cùng với những lần thanh toán tiền lãi suất. Nhưng điều này không xảy ra với một thương vụ đầu tư cổ phần. Khi bạn trở thành một cổ đông, bạn chấp nhận rủi ro rằng công ty có thể sẽ không thành công – cũng như một chủ doanh nghiệp nhỏ không có sự đảm bảo rằng sẽ có lợi nhuận, một cổ đông không có sự đảm bảo rằng họ sẽ nhận cổ tức hay cổ phiếu họ sẽ tăng trưởng. Là một cổ đông, số tài sản bạn sở hữu trong công ty là số còn lại sau khi trả hết chủ nợ. Điều này có nghĩa là nếu một công ty bị phá sản và giải thể, bạn với tư cách là một cổ đông, sẽ không được nhận tiền cho đến khi ngân hàng và nhà sở hữu trái phiếu đã được trả hết. Chúng ta gọi cái này là Sự Ưu Tiên Tuyệt Đối. Các cổ đông có thể kiếm được rất nhiều tiền nếu doanh nghiệp thành công, nhưng họ cũng sở hữu rủi ro rằng họ có thể mất toàn bộ số tiền đầu tư nếu doanh nghiệp không thành công.

 

Rủi Ro

Phải cần nhấn mạnh rằng hoàn toàn không có sự đảm bảo như đầu tư vào cổ phiếu. Vài công ty trả cổ tức, nhưng rất nhiều công ty thì không. Và hoàn toàn không có sự bắt buộc để trả cổ tức cho dù trước đây các công ty đó đã làm vậy. Không có cổ tức, một nhà đầu tư có thể kiếm tiền trong thị trường chỉ với sự gia tăng của giá trị cổ phiếu. Mặt khác, bất cứ cổ phiếu này cũng có thể phá sản, và khiến cho số tiền bạn đầu tư trở nên vô giá trị.

Mặc dù rủi ro nghe rất tiêu cực, nhưng nó cũng có mặt tích cực. Việc chấp nhận nhiều rủi ro là đổi lấy mức lợi tức cao hơn trong đầu tư. Đây là lý do vì sao cổ phiếu đã có hiệu suất lợi tức cao hơn những kênh đầu tư khác như sổ tiết kiệm hay trái phiếu.

[/nextpage]

[nextpage title=”3 – Các loại cổ phiếu khác nhau” ]

3 – Đầu Tư Cổ Phiếu Căn Bản : Các loại cổ phiếu khác nhau

Có hai loại cổ phiếu chính, đó là: Cổ Phiếu Phổ Thông (Thường) và Cổ Phiếu Ưu Đãi.

Cổ Phiếu Phổ Thông

Cổ phiếu phổ thông là một loại cổ phiếu phổ biến nhất trong thị trường. Khi chúng ta nói về cổ phiếu hay thị trường chứng khoán, chúng ta thường đề cập đến cổ phiếu phổ thông. Thậm chí, đại đa số cổ phiếu được phát hành là cổ phiếu phổ thông. Như đã nói ở phần trên, cổ phiếu phổ thông tượng trưng cho sự sở hữu trong một công ty và một phần của lợi nhuận của công ty đó. Các nhà đầu tư có một phiếu bầu cho mỗi cổ phiếu để bầu chọn các thành viên của ban quản trị, những người điều hành công ty ngày qua ngày.

Trong dài hạn, Cổ Phiếu Phổ Thông, qua sự tăng trưởng giá trị (vốn), sẽ đem lại lợi tức cao hơn gần như tất cả các kênh đầu tư khác. Lợi tức này đi đôi với rủi ro vì Cổ Phiếu Phổ Thông có mức rủi ro cao nhất. Nếu một công ty phá sản và giải thể, các cổ đông của Cổ Phiếu Phổ Thông sẽ không được nhận tiền cho đến khi các chủ nợ, nhà đầu tư trái phiếu và cổ đông cổ phiếu ưu đãi đã được trả hết.

 

Cổ Phiếu Ưu Đãi

Cổ Phiếu Ưu Đãi đại diện cho một mức độ sở hữu trong một công ty nhưng người sở hữu không có quyền bầu chọn như cổ phiếu phổ thông. (Điều này tùy thuộc vào công ty). Với Cổ Phiếu Ưu Đãi, các nhà đầu tư thường được bảo đảm một mức cổ tức cố định gần như mãi mãi. Điều này rất khác đối với cổ phiếu phổ thông. Một lợi thế khác là trong trường hợp giải thể, các cổ đông Cổ Phiếu Ưu Đãi được trả trước cổ đông của cổ phiếu phổ thông (nhưng vẫn nhận sau khi chủ nợ đã được trả). Cổ Phiếu Ưu Đãi có thể được chuộc lại, nghĩa là công ty có quyền lựa chọn để mua lại số cổ phiếu đó từ các cổ đông bất cứ lúc nào vì bất cứ lý do nào với một cái giá cao hơn giá thị trường.

Vài người cho rằng Cổ Phiếu Ưu Đãi là một hình thức cấp tiền bằng nợ thay vì cổ phần. Một cách dễ hiểu về Cổ Phiếu Ưu Đãi là cứ xem nó như một hình phức pha trộn trái phiếu (nợ) và cổ phiếu (cổ phần).

 

Các hạng của cổ phiếu

Cổ phiếu phổ thông và ưu đãi là hai loại cổ phiếu chính. Tuy nhiên, các công ty cũng có thể phát hành cổ phiếu của mình theo hạng. Lý do phổ biến nhất để các công ty làm vậy là vì họ muốn quyền bầu chọn được giữ bởi một nhóm cổ đông nhất định. Vì vậy, các hạng cổ phiếu được ban những quyền lợi bầu chọn khác nhau. Ví dụ, một hạng cổ phiếu sẽ được sở hữu bởi một nhóm nào đó và được 10 phiếu bầu cho mỗi cổ phiếu. Trong khi đó, hạng hai của cổ phiếu đó sẽ được phát hành cho đại đa số nhà đầu tư và được ban một phiếu bầu cho mỗi cổ phiếu.

Khi có hơn một hạng cổ phiếu, các hạng thường được phân chia ra Hạng A và Hạng B. Ví dụ, Berkshire Hathaway [BRK] (Công Ty của Warren Buffet) có hai hạng cổ phiếu. Các hạng được thể hiện bằng cái chữ được đặt sau mã cổ phiếu của họ, như BRKa và BRKb để cho thấy sự khác biệt.

[/nextpage]

[nextpage title=”4 – Cổ Phiếu Được Giao Dịch Như Thế Nào” ]

4 – Đầu Tư Cổ Phiếu Căn Bản: Cổ Phiếu Được Giao Dịch Như Thế Nào

Đa số cổ phiếu được trao đổi trên các sàn giao dịch chứng khoán, những nơi người mua và bán gặp nhau để quyết định giá cả. Vài sàn giao dịch còn hiện diện ở một địa điểm. Có thể bạn đã thấy những hình ảnh của một sàn giao dịch với những nhà môi giới la hét để buôn bán với nhau. Còn loại sàn giao dịch kia là sàn ảo hoặc sàn điện tử, là một mạng lưới của máy vi tính, những thứ đang kết nối người mua và bán với nhau qua điện tử. Đa số các sàn giao dịch bây giờ là sàn điện tử.

Mục đích của Thị Trường Chứng Khoán (TTCK) là tạo điều kiện để trao đổi cổ phiếu giữa người mua và bán, làm giảm rủi ro trong đầu tư. Hãy tưởng tượng việc trao đổi sẽ khó đến nào nếu bạn phải chạy vòng vòng để tìm người mua bán thích hợp với mình. Nói đơn giản, TTCK là một cái chợ hiện đại kết nối người mua và bán, như bạn đi chợ để mua hàng từ người bán.

Trước khi chúng ta tiếp tục, chúng ta nên phân biệt rõ ràng sự khác biệt giữa Thị Trường Sơ Cấp và Thị Trường Thứ Cấp. Thị trường sơ cấp là nơi các cổ phiếu được tạo ra (qua hình thức IPO). Trong khi đó, thị trường thứ cấp là nơi các nhà đầu tư trao đổi những cổ phiếu đã được tạo ra mà không cần phải có sự tham gia của các công ty tạo ra các cổ phiếu đó (như chính phủ, ngân hàng đầu tư). Thị trường thứ cấp là thứ mọi người đề cập đến khi nói về thị trường chứng khoán. Rất quan trọng để hiểu rằng việc trao đổi cổ phiếu của một công ty không liên quan trực tiếp đến công ty đó, mà chỉ giữa người mua và người bán.

Những sàn giao dịch nổi tiếng trên thế giới bao gồm: sàn New York, (NYSE), Nasdaq, Hong Kong, London và Frankfurt. Ở Việt Nam thì chúng ta có sàn Hà Nội (HNX), sàn Hồ Chí Minh (HOSE) và các sàn giao dịch qua tay (OTC).

[/nextpage]

[nextpage title=”5 – Điều Gì Khiến Giá Cổ Phiếu Thay Đổi?” ]

5 – Đầu Tư Cổ Phiếu Căn Bản: Điều Gì Khiến Giá Cổ Phiếu Thay Đổi?

Giá cổ phiếu thay đổi mỗi ngày vì những động cơ của thị trường, nghĩa là giá cổ phiếu phản ứng theo lực mua bán, cung cầu của thị trường. Nếu nhiều người muốn mua một cổ phiếu nhiều hơn số người muốn bán nó, nghĩa là cầu vượt cung, thì giá sẽ được đẩy lên. Ngược lại, nếu số người muốn bán một cổ phiếu nhiều hơn số người mua, nghĩa là cung vượt cầu, thì giá sẽ được đẩy xuống. Nói chính xác số lượng người không quan trọng, mà tổng giá trị của lượng mua và bán, vì một người có thể sở hữu nhiều cổ phiếu hơn nhiều người.

Am hiểu quy luật cung và cầu thì rất dễ. Điều khó hiểu là vì sao con người lại thích cổ phiếu này trong khi lại không thích cổ phiếu kia. Điều này khiến chúng ta suy nghĩ và phân tích tin tức và những yếu tố gì có tác động tích cực và tiêu cực đến công ty và giá cổ phiếu của nó. Có rất nhiều câu trả lời đối với vấn đề này và gần như tất các nhà đầu tư đều có ý kiến riêng của mình về điều này và xây dựng chiến lược đầu tư dựa theo nó.

Nhưng nói gì đi nữa, lý thuyết căn bản là sự thay đổi của giá cả của một cổ phiếu đưa ra dấu hiệu rằng các nhà đầu tư định giá và nghĩ gì về một công ty. Đừng đánh đồng giá trị của một công ty với giá cổ phiếu của nó, đây là hai điều khác biệt. Giá trị của một công ty là Giá Trị Vốn Hóa Thị Trường của nó, nghĩa là giá cổ phiếu nhân cho số lượng cổ phiếu phổ thông đang lưu hành trên thị trường. Để ví dụ, một công ty có cổ phiếu đang giao dịch $100/cổ phiếu và có 1 triệu cổ phiếu đang lưu hành ($100 x 1 triệu = $100 triệu) có giá trị thấp hơn một cổ phiếu đang giao dịch với giá $50 mà có 5 triệu cổ phiếu lưu hành ($50 x 5 triệu = $250 triệu). Để làm mọi thứ phức tạp hơn, giá của một cổ phiếu không chỉ phản ánh giá trị hiện tại của một công ty, mà còn phản ánh mức tăng trưởng trong tương lai mà các nhà đầu tư đang kỳ vọng và dự đoán.

Yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến giá trị của một công ty là doanh thu (hoặc thu nhập), hay nói chính xác hơn là Lợi  Nhuận của công ty, vì trong dài hạn không có công ty nào có thể duy trì hoạt động nếu không có Lợi Nhuận. Nếu một doanh nghiệp có thể kiếm được lợi nhuận và có mức tăng trưởng ổn định thì nguy cơ họ phá sản là rất thấp, nên giá cổ phiếu sẽ phản ánh điều này. Các doanh nghiệp được bán ra công chúng (niêm yết trên sàn) phải báo cáo tình hình tài chính của họ bốn lần mỗi năm (3 tháng 1 lần) theo luật. Các nhà đầu tư trên Phố Wall cũng như các nhà đầu tư khác theo dõi các báo cáo này rất kỹ vào các thời điểm báo cáo kết quả. Lý do là các nhà phân tích đánh giá giá trị tương lai của một công ty dựa trên thu nhập dự tính của họ. Nếu kết quả tài chính của một công ty tốt hơn dự đoán, giá cổ phiếu thường tăng mạnh. Còn nếu kết quả tài chính của họ làm nhà đầu tư thất vọng hoặc thấp hơn dự đoán, giá cổ phiếu thường sẽ giảm.

Đương nhiên, không chỉ riêng doanh thu mới có thể ảnh hưởng đến giá của cổ phiếu, nếu vậy thì quá đơn giản rồi. Trong thời kỳ bong bóng cổ phiếu internet của thập niên 1990 ở Mỹ, hàng chục các công ty internet đã có Giá Trị Vốn Hóa Thị Trường lên đến hàng tỷ dollar mà không hề có một đồng lợi nhuận nào. Như chúng ta đã chứng kiến, những sự định giá đó đã không được duy trì và đa số các công ty internet đã chứng kiến giá cổ phiếu của họ rớt thê thảm xuống còn vài phần trăm so với thời điểm đỉnh cao. Thực tế là có rất nhiều yếu tố bên trong lẫn bên ngoài ảnh hưởng đến tâm lý của nhà đầu tư và giá cổ phiếu. Các nhà đầu tư đã phát triển hàng trăm mô hình định giá, chỉ số tài chính và mô hình phân tích khác nhau. Bạn có thể đã nghe qua những mô hình hay chỉ số như: tỷ lệ giá/doanh thu, chỉ số giá trung bình, MACD hay thuyết sóng Elliot.

Vậy thì tai sao giá cổ phiếu lại thay đổi? Câu trả lời tốt nhất là không ai biết cả. Nhưng xét từ góc nhìn cung cầu thì như đã nói trên, cổ phiếu cũng như một món hàng và giá của nó được quyết định bởi những thành viên tham gia trong thị trường, nghĩa là lực cung và cầu của cổ phiếu đó. Vài người nghĩ rằng chúng ta không thể dự đoán được giá cổ phiếu vì không ai có thể đoán trước được tâm lý đám đông. Vài người vẫn nghĩ rằng chúng ta có thể dự đoán xu hướng dựa theo giá lịch sử. Sự thật là không ai biết cả. Điều duy nhất chúng ta có thể biết là cổ phiếu rất biến động vì nhiều nguyên nhân và giá cổ phiếu có thể thay đổi trong chớp mắt.

Những thứ quan trọng để hiểu về chủ đề này là:

  1. Ở cấp cơ bản nhất, lực cung và cầu quyết định giá cổ phiếu.
  2. Giá nhân cho số lương cổ phiếu lưu hành là Giá Trị Vốn Hóa Thị Trường, giá trị của công ty.
  3. Trên lý thuyết, lợi nhuận (và doanh thu) là yếu tố ảnh hưởng đến định giá của một công ty nhiều nhất, nhưng cũng có nhiều dấu hiệu để các nhà đầu tư có thể dự đoán giá trong tương lai. Hãy nhớ rằng chính tâm lý của các nhà đầu tư, thái độ và kỳ vọng của họ là những thứ quyết định lực mua bán và giá cổ phiếu.
  4. Có rất nhiều lý thuyết tìm cách giải thích vì sao cổ phiếu lại có những hành vi và phản ứng của họ. Tuy nhiên, rất tiếc rằng không có một lý thuyết nào là đúng hoàn toàn. Tất cả chỉ là những ý kiến và quan niệm cá nhân về thị trường.

[/nextpage]

[nextpage title=”6 – Mua Cổ Phiếu” ]

6 – Đầu Tư Cổ Phiếu Căn Bản : Mua Cổ Phiếu

Giờ bạn đã biết cổ phiếu là gì và cũng đã biết chút ít về những nguyên tắc của thị trường chứng khoán. Vậy bạn phải làm sao để mua cổ phiếu? trong thời buổi hiện đại, bạn không cần phải đi tới sàn giao dịch và tìm người để mua bán với bạn. Có hai cách chính để bạn mua cổ phiếu:

 

Dùng công ty môi giới chứng khoán

Đây là cách phổ biến nhất để mua cổ phiếu. Các công ty môi giới có nhiều loại cho nhiều thành phần. Các công ty chứng khoán lớn ngoài vai trò môi giới chứng khoán còn đóng vai trò tương tự như một quỹ đầu tư, công ty tư vấn và một ngân hàng đầu tư. Ở đây chỉ nói đến phần môi giới. Sau đây là 5 công ty môi giới chứng khoán lớn nhất ở Việt Nam:

  1. Ho Chi Minh Securities Corp (HSC). Một công ty môi giới hàng đầu, được niêm yết trên sàn Hồ Chí Minh (HOSE)
  2. Saigon Securities Inc, cũng có quy mô tương tự như HSC. Một công ty đáng tin cậy.
  3. Viet Capital Securities
  4. VNDirect
  5. FPT Securities

Ngoài những công ty lớn thì có vô số các công ty chứng khoán nhỏ lẻ, độc lập. Ở đây chỉ khuyến khích các bạn mở tài khoản ở các công ty lớn. Hãy tìm hiểu thật kỹ.

 

Thông qua các chương trình đầu tư hưu trí

Mô hình này chưa phổ biến ở Việt Nam lắm. Ở những nước đã phát triển, rất nhiều người lao động trở thành cổ đông của các doanh nghiệp hàng đầu mà họ ít khi nào hay biết thông qua các chương trình đầu tư hưu trí. Ở Mỹ thì có Quỹ Hưu Trí Cá Nhân. Ở Úc thì có quỹ Superannuation. Ở Việt Nam thì ngành này chưa phát triển nên nhà đầu tư có rất nhiều giới hạn. Cách nhanh và dễ nhất để tiếp cận đến thị trường chứng khoán là qua các công ty môi giới, tương tự như đi mua một căn nhà, thay vào đó thì bạn mua cổ phiếu.

[/nextpage]

[nextpage title=”7 – Đọc bảng giá cổ phiếu” ]

Bất cứ một bảng giá cổ phiếu cũng nhìn giống như sau, có thể khác một chút.

table

Hàng 01 – Giá cao nhất trong 52 tuần qua

Hàng 02 – Giá thấp nhất trong 52 tuần qua

Hàng 03 – Tên công ty

Hàng 04 – Mã cổ phiếu

Hàng 05 – Cổ tức cho mỗi cổ phiếu

Hàng 06 – Phần trăm cổ tức (cổ tức chia cho giá cổ phiếu)

Hàng 07 – Tỷ lệ Giá/Doanh thu

Hàng 08 – Khối lượng giao dịch

Hàng 09 – Giá giao dịch cao nhất trong ngày

Hàng 10 – Giá giao dịch thấp nhất trong ngày

Hàng 11 – Giá giao dịch cuối cùng trong ngày

Hàng 12 – Thay đổi ròng, hôm nay cổ phiếu đã lên hoặc xuống bao nhiêu.

 

Sau đây là một bảng giá phổ biến ở thị trường Việt Nam, lấy từ báo CafeF.vn của cổ phiếu HAG (Hoàng Anh Gia Lai). Tuy khác một chút nhưng vẫn đầy đủ thông tin. Nếu các bạn muốn tìm hiểu về công ty nào đó thì hãy Google tên công ty đó và mã cổ phiếu của nó.

hagl

[/nextpage]

[nextpage title=”8 – Con Bò Đực, Con Gấu và Nông Trại” ]

8 – Đầu tư cổ phiếu căn bản: Con Bò Đực, Con Gấu và Nông Trại

Ở Phố Wall và các thị trường tài chính khác, Con Bò Đức và Con Gấu luôn tranh  đấu với nhau liên tục. Nếu bạn không hiểu hai con vật đó tượng trưng cho cái gì thì sau đây bạn sẽ hiểu.

 

Con Bò Đực

Con Bò Đực, hoặc Thị Trường Bò Đực, tượng trưng cho giai đoạn mà mọi thứ  đều tốt đẹp trong nền kinh tế. Nhiều người có việc làm, GDP gia tăng, lạm phát thấp và giá cổ phiếu tăng mạnh. Mọi thứ đều tuyệt vời. Lựa chọn cổ phiếu trong một thị trường Bò Đực rất dễ vì mọi thứ đều đi lên. Nhưng xu hướng này không tồn tại mãi được, và đôi lúc nó sẽ dẫn đến những tình huống nguy hiểm khi tâm lý đám đông đẩy giá cổ phiếu qua mức giá tự nhiên. Nếu một người nào đó lạc quan và tin rằng cổ phiếu sẽ tăng, anh ta sẽ nói rằng anh ta Bullish (Con Bò Đực) và có cái nhìn của con Bò Đực về thị trường.

 

Con Gấu

Một thị trường Gấu là khi nền kinh tế ở trong giai đoạn xấu, giai đoạn suy trầm đang gần đến và giá cổ phiếu đang rớt giá. Các thị trường Gấu khiến nhà đầu tư cảm thấy bất an và việc chọn lựa cổ phiếu trở nên khó khăn và nguy hiểm. Một giải pháp để kiếm tiền trong xu hướng giảm là bán không, đó là một đề tài khác. Một chiến thuật khác là chờ đợi khi thị trường đã rớt, bắt đầu ổn định lại, sau đó mua để kiếm lời khi thị tường hồi phục. Nếu một người nào đó bi quan, tin rằng cổ phiếu sẽ giảm giá, anh ta sẽ cho rằng anh ta Bearish và có cái nhìn Con Gấu về thị trường.

 

Vì sao lại là con Bò Đực và Con Gấu?

Vì sao lại chọn Con Bò Đực để làm biểu tượng khi cổ phiếu tăng? Vì khi con Bò Đực tấn công, nó sẽ đẩy cái sừng nó lên. Khác với con Gấu.

Vì sao lại chọn Con Gấu để làm biểu tượng khi thị trường giảm? Vì khi Con Gấu tấn công, nó phải cúi mình xuống. Hãy tưởng tượng cái cảnh con Bò Đực và Con Gấu đánh nhau. Một con sẽ đẩy sừng mình lên và Con Gấu thì sẽ cúi mình xuống. Đó là tại sao chúng ta dùng biểu tượng Con Bò Đực và Con Gấu.

 

Những con vật khác trong nông trại – Gà và Heo

Những con gà rất sợ để mất bất cứ cái gì. Nỗi sợ hãi của họ áp đảo nhu cầu để kiếm lời của họ nên họ chỉ dùng các kênh tiền tệ hoặc không tham gia vào thị trường, những thứ như trái phiếu, tiết kiệm ngân hàng, bảo hiểm. Đúng là bạn không nên đầu tư vào những gì có thể khiến bạn mất ngủ, nhưng bạn cũng sẽ không bao giờ kiếm được lợi tức mong muốn nếu bạn không tham gia vào thị trường và không chấp nhận rủi ro.

Heo là các nhà đầu tư tìm kiếm những chiến thắng lớn trong khoảng thời gian ngắn. Con heo mua cổ phiếu dựa vào những lời đồn và đầu tư vào các công ty mà không cần tìm hiểu hay nghiên cứu về nó. Họ trở nên bất kiên nhẫn, tham lam và xúc động về những thương vụ đầu tư của họ, và họ thường bị quyến rũ bởi những cổ phiếu có rủi ro cao và ít khi nào bỏ thời gian tìm hiểu về nó. Các nhà đầu tư chuyên nghiệp rất thích mấy con heo, thường sự mất mát của các con heo là lợi nhuận cho con Bò Đực và Gấu.

 

Bạn sẽ là nhà đầu tư gì?

Có rất nhiều phong cách đầu tư khác nhau cũng như nhiều chiến thuật khác nhau. Cho dù con Bò Đực và Gấu luôn tranh đấu với nhau, cả hai đều có thể kiếm tiền với sự thay đổi trong chu kỳ của thị trường. Thậm chí những con gà cũng có thể kiếm lời, dù khôgn nhiều. Những người thất bại là những người tham lam, lười biếng và không chịu tìm hiểu như mấy con heo.

Đừng tham gia vào thị trường trước khi bạn đã sẵn sàng và chuẩn bị tâm lý và kiến thức. Hãy thận trọng và đừng bao giờ đầu tư vào những gì bạn không hiểu. Trước khi bạn nhảy vào thị trường mà không có đầy đủ kiến thức, hãy nhớ câu nói này: “Con bò kiếm tiền, con gấu kiếm tiền, nhưng con heo sẽ bị giết.”

[/nextpage]

[nextpage title=”9 – Kết Luận” ]

9 – Đầu Tư Cổ Phiếu Căn Bản: Kết Luận

Bây giờ hãy ôn lại những gì chúng ta đã được học trong lượt bài này.

  • Cổ phiếu có nghĩa là sở hữu. Với tư cách là một người chủ (cổ đông), bạn có quyền sở hữu những tài sản và lợi nhuận của công ty cũng như có quyền bầu chọn lãnh đạo.
  • Cổ phiếu là cổ phần, trái phiếu là nợ. Những nhà đầu tư trái phiếu được đảm bảo lợi tức và có sự ưu đãi trong trường hợp giải thể công ty. Đây là lý do vì sao cổ phiếu thường được cho rằng mạo hiểm hơn trái phiếu và yêu cầu nó phải đem lại mức lợi tức cao hơn.
  • Bạn có thể mất tất cả tiền đầu tư với cổ phiếu. Mặc khác là bạn có thể kiếm rất nhiều tiền để đổi lại mức rủi ro mình đã chấp nhận.
  • Có hai loại cổ phiếu chính, Cổ phiếu Phổ Thông và Cổ Phiếu Ưu Đãi. Các công ty cũng có thể tạo ra những hạng cổ phiếu khác nhau.
  • Thị Trường Chứng Khoán là nơi người mua và bán đến với nhau để giao dịch.
  • Giá cổ phiếu thay đổi dựa theo lực cung và cầu. Có nhiều yếu tố ảnh hưởng lớn đến giá cổ phiếu, như lợi nhuận công ty.

Ku Búa @ CAFEKUBUA.COM

Theo Investopedia

[/nextpage]

 

Facebook Comments