Người Giàu có đóng thuế công bằng không?

Người Giàu có đóng thuế công bằng không?

Người giàu có trả phần thuế của mình công bằng không? Đây không phải là câu hỏi đơn giản. Trước hết, bạn nghĩ thế nào gọi là giàu? Và bao nhiêu thì mới là công bằng? Người giàu là ai, cho dù là ai đi nữa, thì họ đang chi trả cho cái gì? Có tỉ lệ thuế bây giờ có không công bằng không? Giáo sư kinh tế của Đại Học UCLA, Lee Ohanian, có một vài câu trả lời thú vị và bất ngờ.

Đây là câu trả lời mà hầu như bạn sẽ nghe khi có bất kỳ đối tượng thuế nào được đề cập: Người giàu có trả phần thuế công bằng không?

Có hai phần đối với câu hỏi này: Ai là người giàu? Và, cái gì là công bằng? Hãy bắt đầu với ai là người giàu: Gần như mọi người giả định rằng một người trong  top 10% những người có thu nhập đứng đầu thì là giàu!

Nhưng theo như dữ liệu năm 2011, top 10% hộ gia đình thu nhập khoảng $150.000 hoặc nhiều hơn hàng năm là 1 trong số 10 hộ gia đình có thu nhập hàng đầu – và thu nhập đó là trước các khoản khấu trừ và thuế. Giờ, $150.000 thì sống tốt đấy, nhưng không làm bạn giàu được đâu.

Thế còn top 5% thì sao? Bạn lọt vào top này nếu gia đình bạn kiếm khoảng $190.000 hoặc hơn. Đó là số món hời đấy. Nhưng cũng chưa thể đưa bạn vào danh mục người giàu được. Thế còn 1%? Đó là con số $500.000 hoặc hơn thế nữa.

Thu nhập lớn, nhưng hãy nhớ rằng, hầu hết mọi người chỉ tới được cấp độ đó sau nhiều năm làm việc chăm chỉ qua việc tích lũy các món nợ lớn, để gây quỹ giáo dục hay xây dựng doanh nghiệp của họ. Tất nhiên, họ là những người kiếm trên $500.000. Và có vài người thì kiếm hàng triệu và thậm chí hàng tỉ. Nhưng những người thế này thì rất ít.

Giờ hãy nói về công bằng. Công bằng có vẻ là nhóm những người kiếm được 10% thu nhập cả nước, thì sẽ trả 10% thuế cả nước, nhóm kiếm được 20% thì sẽ trả 20% thuế và vân vân. Nhưng nếu tôi nói cho bạn biết rằng, theo như thông tin của IRS, top 10% những người thu nhập –  kiếm $150.000 và hơn – trả 71% các loại thuế liên bang trong khi chỉ kiếm được có 43% trong tổng các thu nhập.

Liệu, những người trong top 10% có trả nhiều hơn phần được gọi là công bằng của họ không. Vậy, nếu nó xảy ra, thì top 1% người chửi rủa sẽ trả công bằng. Họ kiếm được có 17% thu nhập, nhưng lại chi trả 37% các loại thuế thu nhập liên bang. Và còn những người khác ở mức thu nhập siêu thấp , những người thu nhập thấp hơn nữa? Có phải chúng ta đang ép họ không? Gần như không.

Những người kiếm 45000 đô hay ít hơn, trong số 47% người có thu nhập mức đó, trả rất ít và thường không có thuế thu nhập. Nhưng còn những người trả thuế tiền lương – cái tiền mà chọ trả cho Dịch vụ an sinh xã hội và Y tế đó? Cái đó chiếm tỉ lệ tiền lương lớn hơn nhiều so với thu nhập của những người có thu nhập nhấp, và ít hơn với người thu nhập cao. Không phải thế là không công bằng sao?

Hãy cân nhắc hai điểm sau: Đầu tiên, việc gọi thuế tiền lương là thuế thì dẫn đến hiểu lầm. Nó thực ra là việc chi trả cho bảo hiểm mà đảm bảo chúng ta sẽ nhận được dịch vụ an sinh xã hội và y tế sau khi chúng ta đến 65 tuổi. Thứ hai, lợi nhuận chúng ta nhận được từ an sinh xã hội là công bằng, không quan trọng chúng ta trả bao nhiêu. Điều này nghĩa là thuế tiền lương của người thu nhập cao thực ra giúp trợ cấp cho lợi nhuận an sinh xã hội và y tế mà những người thu nhập thấp nhận được khi nghỉ hưu.

Làm thế nào mà những con số này lại chồng chất lên, ngược với những nước khác? Hệ thống thuế thu nhập của Mỹ thì là một hệ thống lũy tiến – nghĩa là tỉ lệ thuế thu nhập đó tăng lên khi thu nhập tăng – hơn những nước tiên tiến khác, bao gồm cả Đức và Thụy Điển. Vậy, nếu bạn nghĩ rằng hệ thống thuế của chúng ta là không công bằng bởi vì nó chiều chuộng những người thu nhập cao, vậy bạn phải bao gồm cả hệ thống thuế trong những nước khác mà còn thậm chí bất công hơn nhiều.

Vậy, tỉ lệ thuế ở Mỹ ngày nay thế nào là cao? Hãy xem phần tăng thuế liên bang bắt buộc vào năm 2013 và thuế nhà nước, và những người có thu nhập đứng đầu đối mặt với tỉ lệ hơn 50% ở California và New York xem sao. Những bang khác như Maryland và Connecticut thì cũng chẳng tụt xa lắm đâu. Bạn có nghĩ tỉ lệ thuế lớn hơn 50% là công bằng không? Nếu thế, có tỉ lệ nào mà không bất công bằng chứ?

Không ai kêu gọi bán hàng cho bất cứ ai trong top 10% những người thu nhập cao kia. Và cũng chẳng ai muốn giảm thiểu sự đấu tranh của những người thu nhập thấp nữa. Nhưng để nói “Giàu”, bạn phải định nghĩa chúng, không trả phần thuế của họ công bằng thì thật là sai trái.

Cuối cùng, nhiều nghiên cứu học thuật, bao gồm cả những cái mà tôi đã thực hiện, cho thấy rằng khi tỉ lệ thuế quá cao: sự đầu tư, chấp nhận rủi ro của các doanh nhân, việc tạo ra việc làm đều bị giảm đi.

Và khi điều đó xảy ra thì người nghèo sẽ là người chịu hậu quả, không phải người giàu. Người giàu chả sao cả. Khi lấy tiền nhiều hơn cho top 10% đó thì cảm giác thật là thoải mái, nhưng điều đó chẳng làm nên cái gì tốt cả. Và nó chắc chắn cũng chẳng công bằng tẹo nào. Tôi là Lee Ohanian, Giáo sư Kinh Tế tại UCLA, cho Đại Học Prager.

—–

Lee Ohanian, Do the rich pay their fair share, Prager University

Dịch: Ghost, Biên tập: Bé Sao @ CAFELUBUA.COM

https://www.facebook.com/cafekubua/videos/766007320199451/

Facebook Comments