Tiền chuẩn vàng là gì?

Tiền chuẩn vàng là gì?

 

Giới thiệu: Có bao giờ các bạn tò mò vì sao vàng lại được coi như một loại tiền tệ hay không, nhất là ở Việt Nam? Vì chính xác nó là một loại tiền tệ từ rất lâu. Loại tiền tệ mà chúng ta đang sử dụng hầu hết trên thế giới hiện tại là tiền fiat, tiền giất, những tờ giấy vô giá trị. Trước đây nó là những tờ giấy đại diện cho một số lượng vàng hoặc bạc. Nhưng vì sao chúng ta, hay chính xác hơn chính phủ lại bỏ chuẩn vàng để sử dụng chuẩn tiền giấy? Mời các bạn đọc để hiểu. – Ku Búa

 

Tại sao Hoa Kỳ từ bỏ “bản vị vàng”? Cơ bản, bởi vì chế độ bản vị vàng làm hạn chế chính quyền liên bang.

Các sinh viên hay hỏi tôi về chế độ (tiền) bản vị vàng. Chẳng hạn như, nó là gì? Và tại sao chúng ta không dùng nó nữa? Tôi sẽ bắt đầu bằng việc giải thích nó là gì.

Dưới một chế độ (chuẩn) bản vị vàng, đơn vị tiền tệ được ấn định bằng  một lượng vàng xác định như 1/20 ounce (1oz = 28.35g) hay 10g chẳng hạn (phụ thuộc vào mỗi nước). Trong thời đại của bản vị vàng quốc tế, trước thế chiến thứ nhất, đồng $ Mỹ được ấn định nhỏ hơn 1/20 ounce vàng một chút. Chính xác hơn, 1 ounce vàng là $20.67.

Bản vị bạc cũng tương tự vậy. Đơn vị tiền tệ Vương Quốc Anh, đồng bảng Anh (pound sterling) nghĩa gốc chính xác là: một pound (cân Anh) của bạc chuẩn.

Chế độ bản vị vàng có thể hoạt động có hoặc không có sự can thiệp của chính phủ vào các việc đúc thêm các đồng tiền vàng, việc phát hành tiền giấy được đảm bảo bằng vàng, và việc cung cấp các tài khoản – check được đảm bảo bằng vàng.

Trong lịch sử, các xưởng đúc tiền tư nhân và các ngân hàng thương mại là các nha cung cấp tin cậy cho các loại tiền được đảm bảo mệnh giá bằng vàng. Nhờ có các ngân hàng, bản vị vàng không có nghĩa là mọi người phải xách các túi tiền vàng khắp nơi. Những ai cảm thấy thuận tiện có thể sử dụng tiền giấy và các tài khoản – check.

Nhưng nó có nghĩa là nếu ai đó muốn chuyển đổi một tờ giấy bạc ngân hàng $20 hoặc một tờ check $20, ngân hàng có nghĩa vụ phải đưa người đó một đồng vàng $20. Sự bắt buộc phải trả lại vàng đảm bảo giá trị “bằng vàng” cho tất cả các loại tiền được sản xuất bởi ngân hàng. Và sức mua của vàng trong rất ổn định trong lịch sử.

Ngược lại, dưới chế độ fiat (tiền giấy), đô la định danh và không được đảm bảo hiện nay, không có sự bảo đảm giá trị nào cả. Nếu bạn cầm một tờ giấy bạc $20 của Fed (ngân hàng trung ương Mỹ) tới một ngân hàng, tất cả những gì bạn nhận được là những tờ giấy bạc khác. Những trải nghiệm với tiền định danh ở một loạt các quốc gia với kết quả là lạm phát từ nhẹ đến lạm phát kinh khủng khiếp.

Tại sao Hoa Kỳ từ bỏ bản vị vàng? Cơ bản, vì chế độ bản vị vàng làm hạn chế chính quyền liên bang. Sự bắt buộc trả lại vàng làm giới hạn lượng tiền được in vào những lúc mà chính quyền liên bang, đúng hoặc sai, nghĩ rằng in thêm tiền sẽ rất tốt.

Hoa Kỳ rời bỏ bản vị vàng với 2 giai đoạn chính. Đầu tiên, vào những năm 1930, dưới thời Tổng Thống Franklin Roosevelt. Chính quyền liên bang phá vỡ lời hứa chuyển đổi giấy bạc của Fed thành tiền đồng (vàng) cho công dân Hoa Kỳ. Quyền sở hữu cá nhân và việc sử dụng các đồng tiền vàng trở thành trái pháp luật. Các cá nhân và ngân hàng được yêu cầu đổi các đồng tiền vàng và vàng miếng của họ cho Fed.

Cuối những năm 1960, đầu những năm 1970, Fed đã in thêm dollar nhanh chóng. Việc giảm sức mua của đồng dollar khởi mào cho việc chuyển đổi tiền (dollar sang vàng) bởi các ngân hàng ngoại quốc, và chính phủ Hoa Kỳ bắt đầu hết vàng dự trữ. Thay vì ngừng in thêm dollar, Nixon chấm dứt khả năng chuyển đổi của chúng vào năm 1971.

Tiền được in thêm ngày càng nhiều, dẫn đến lạm phát 2 con số vào khoảng năm 1980. Ngược lại, lạm phát vào thời kỳ bản vị vàng cổ điển chưa bao giờ ở mức 2 con số. Trung bình chỉ khoảng từ 0 tới 1% mỗi năm trong thời kỳ dài.

Một lập luận phổ biến chống lại bản vị vàng/bạc là: có thể có những cú sốc bất ngờ đối với nguồn cung hoặc nhu cầu của chúng, và rằng những điều này sẽ làm sức mua của tiền kim loại không ổn định. Những trong lịch sử, vấn đề này không quan trọng lắm. Ví dụ, sau cơn sốt vàng California năm 1849, lượng cung tăng vọt, khi vàng lan tràn khắp thế giới, kết quả lạm phát ít hơn 1.5% mỗi năm, trong khoảng 8 năm. Sau đó mức giá lại ổn định và sau đó giảm dần khi sản xuất hàng hóa thế giới tăng trưởng nhanh hơn lượng cung vàng.

Dưới chế độ bản vị định danh hiện nay (tiền giấy), việc cung tiền phụ thuộc vào các quyết định của Ủy Ban Thị Trường Mở Liên bang (FOMC) [Ngân Hàng Trung Ương Mỹ]. Không còn khuynh hướng thị trường tự điều chỉnh để ngăn cản việc cung quá nhiều tiền dưới hệ thống đó. Số phận của đồng dollar nằm trong ta một nhóm người được bổ nhiệm.

Câu hỏi thực tiễn là: dưới chế độ nào số lượng và sức mua của đồng tiền sẽ ổn định hơn? Nói theo cách khác, chế độ nào kìm chế lạm phát tốt hơn?

Câu trả lời cho câu hỏi đó đã rõ ràng qua các tư liệu lịch sử. Bản vị vàng và bạc trên khắp thế giới làm tốt hơn rất nhiều so với bản vị định danh trong việc cung cấp một đồng tiền ổn định, ít lạm phát.

—–

Nguồn: Why not print more money?, Learn Liberty

Sub bởi: cayme.subteam

Café Ku Búa xin cảm ơn các bạn, nếu các bạn có đọc được thì nhớ cho trang biết.

https://www.facebook.com/cafekubua/videos/763468867119963/

Facebook Comments