Lợi nhuận có cao thượng không?

Lợi nhuận có cao thượng không?

Tác giả: Walter E. Williams, Profits are progressive, Prager University

Dịch giả: Ku Búa @ cafekubua.com

Giới thiệu

“Lợi nhuận” có phải là một từ ngữ tiêu cực không? Nếu không có lợi nhuận, thế giới sẽ tươi đẹp hơn? Hay lợi nhuận là một thứ gì đó cao thượng – là một động lực duy nhất có thể chuyển những củ khoai tờ bang Idaho tới bang New York và thuốc men từ Châu Mỹ đến Châu Phi?

Lợi nhuận là gì?

Lợi nhuận là gì? Và tại sao nó lại quan trọng đối với nhiều người, không chỉ những chủ doanh nghiệp hoặc các nhà khởi nghiệp?

Đây là một câu hỏi đơn giản:

”Khi bạn tiêu $100 để mua một đôi giày, nguời chủ tiệm giày có giữ hết $100 đó không?”

Câu trả lời, đương nhiên là …..KHÔNG.

Người chủ tiệm phải trả những chi phí để kinh doanh như:

  • Lương cho nhân viên
  • Tiền để mua hàng tồn kho
  • Tiền thuê mặt bằng /cửa hàng
  • Thuế
  • Chi phí sửa chửa
  • Vô số các chi phí nhỏ lẻ khác

Lợi nhuận của anh ta là số tiền dư còn lại sau khi trừ hết các chi phí trên. Đó là thu nhập của anh ta để chi trả cho thời gian và tiền bạc anh ta đã dùng và sự mạo hiểm anh ta đã chấp nhận để kinh doanh. Lợi nhuận là một động lực để con người làm việc siêng năng hơn cho bản thân họ và cho cuộc sống người khác tốt hơn.

Động lực của Bill Gates

Để dùng một ví dụ khác như Bill Gates. Ông ta đã trở nên giàu có bằng cách nào? Câu trả lời là ông ta đã sáng chế ra một thứ gì đó mà hàng triệu người muốn và cần và sẵn sàng lấy tiền túi của mình ra để trả cho nó – hệ thống hoạt động máy tính Microsoft của ông ta, chương trình Word và vô số các chương trình Microsoft khác nữa. Ông ta và công ty Microsoft đã tận dụng tài nguyên và chất xám một cách hiệu quả để làm ra những sản phẩm đó. Vậy điều gì đã thúc đẩy ông ta và vô số các nhà khởi nghiệp khác để làm việc siêng năng như vậy? Câu trả lời là…..lợi nhuận.

Động cơ lợi nhuận

Nếu không có động cơ lợi nhuận, tại sao một người nào đó phải dùng tiền tiết kiệm của mình, làm việc không lương hàng trăm giờ, và mạo hiểm chấp nhận vô số rủi ro để đem sản phẩm hoặc dịch vụ của họ ra thị trường? Câu trả lời rất đơn giản: sẽ không có ai làm nữa.

Bạn không cần phải kiếm hàng tỷ đồng USD như Bill Gates đâu. Để lấy ví dụ khác, lấy một chủ trại súc vật ở bang Montana. Ông ta phải nuôi bò quanh năm suốt tháng bất chấp thời tiết nóng lạnh. Ông ta phải chăm sóc những con bò cho nó khỏi bệnh và chấp nhận vô số rủi ro để đem tới cho những người dân ở thành Phố New York những miếng thịt bò để họ có thể ăn trong các buổi ăn tối.

Tại sao các chủ trại lại làm như vậy? Bạn nghĩ rằng họ làm vậy vì họ yêu người dân thành phố New York? Đương nhiên là không rồi! Người chủ trại làm vậy là vì ông ta muốn thêm của cải vật chất cho riêng bản thân ông ta và gia đình ông ta. Cái ông ta muốn là lợi nhuận.

Bạn có thể đến một siêu thị vào bất cứ một ngày nào trong tuần và nếu bạn muốn mua thịt bò, họ sẽ có để bán cho bạn. Nếu bạn muốn mua khoai tây, họ cũng có. Đường, muối, bánh khoai tây, trái dâu, đậu, bơ – họ có hết. Thậm chí, một siêu thị bình quân (ở Mỹ và các nước khác) có hơn 50,000 sản phẩm khác nhau được trưng bán.

Điều gì đã khiến những thứ đó xuất hiện trong siêu thị? Giống như phép thuật vậy, nhưng không phải vậy. Tất cả các món hàng ở siêu thị xuất hiện vì một thứ – lợi nhuận!

Điều tương tự cũng có thể được áp dụng cho cái thứ bạn đang dùng để đọc bài viết này, cho dù nó là laptop, điện thoại thông minh hay tablet. Những thứ đó cũng như vô số các sản phẩm khác, đều được sản xuất ra vì một động cơ duy nhất – lợi nhuận. Lấy đi động cơ lợi nhuận thì những thứ đó sẽ biến mất hết.

Động lực của cơ quan nhà nước

Đây là một lý do tại sao động cơ lợi nhuận lại quan trọng. Hãy tự hỏi ban thân bạn câu hỏi này:

  • ”Bạn thường không hài lòng với cơ sở hay tổ chức nào nhất?”

Câu trả lời thường là những cơ quan nhà nước. Tại sao? Bởi vì họ hoạt động không vì lợi nhuận. Nên không ai được thưởng để làm việc tốt hơn và gần như không một ai bị trừng phạt khi làm việc kém.

”Và bạn thường hài lòng với cơ sở hay tổ chức nào?”

Câu trả lời thường là những tổ chức hoạt động vì lợi nhuận. Nếu tôi không hài lòng với cửa hàng Macy hay Bloomingdale vì họ phục vụ không tốt, tôi có thể sa thải họ bằng cách tiêu tiền của tôi ở một tiệm khác.

Nhưng hãy so sánh một cơ quan nhà nước như Bộ Giao Thông Vận Tải hay các trường công lập. Nếu tôi không hài lòng với phục vụ của họ, tôi không thể sa thải họ được bởi vì tôi không có những lựa chọn khác.

Các chủ doanh nghiệp phải làm hài lòng khách hàng của họ, nếu không, họ sẽ thất bại và phá sản. Còn các cơ quan chính phủ thì không mạo hiểm cũng như không có rủi ro, vì vậy, họ không cần phải làm hài lòng bất kỳ một người nào.

Lời kết

Ý tôi không phải là chúng ta không cần chính phủ và tất cả mọi thứ đều phải hoạt động với động cơ lợi nhuận. Đương nhiên là không rồi. Nhưng điều tôi muốn nói ở đây là chúng ta nên có càng ít các cơ quan chính phủ thì càng tốt.

Đó chính là điều mà các nhà sáng lập nước Mỹ muốn. Họ hiểu rằng động cơ lợi nhuận thúc đẩy con người để làm những điều vĩ đại. Lấy đi động cơ đó và thế giới sẽ trở thành một nơi rất khác và đen tối hơn.

Lợi nhuận là một điều tốt, là một động cơ cao thượng để thúc đẩy sự phát triển và tử tế trong con người và xã hội.

Tôi là Walter E. Williams của Trường ĐH George Mason cho Prager University.

https://www.facebook.com/cafekubua/posts/679090588891125

Facebook Comments