XẢ RÁC KHÔNG TẠO RA VIỆC LÀM

[XẢ RÁC KHÔNG TẠO RA VIỆC LÀM] Trong một quán cà phê Phúc Long, nơi có nhiều em tiếp viên xinh xinh, nơi Ku Búa hay đi tới để ngồi ké máy lạnh – có 2 thằng bạn tên Khôn và Dốt đang ngồi uống ly cà phê đá xay và trà sữa hạt trái cây. Uống xong là 2 thằng đứng dậy ra về. Thằng Khôn thì cầm ly của mình bỏ vô cái thùng rác gần đó, thằng Dốt thì để cái ly trên bàn. Thằng Khôn hỏi thằng Dốt sao làm vậy thì nó trả lời: “Để cho nhân viên có việc để làm chứ mày. Mình làm thì nhân viên có chuyện gì làm nữa.”
 
Đầu. Câu này nghe quen quen. Như mấy đứa cô hồn hay nói “Xa rác ngoài đường giúp tụi ve chai có việc để làm.” Nhưng đây là cái gọi “ngụy biện kinh vỡ” kinh điển của Bastiat. Ngày xưa có thằng nhóc lấy cục đá ném vỡ cái kinh của cửa hàng kia. Ông chủ tiệm phải tốn tiền thay kính. Người ta coi vậy và nói “Thấy chưa, nhờ thằng phá hoại kia mà thằng làm kính có việc để làm.” Vấn đề là nếu thằng nhóc kia không phá hoại thì ông chủ tiệm kia sẽ có tiền để đi làm cái khác, như đi ăn bánh, đi mát xa, hay đầu tư máy móc. Người ta chỉ nhìn thấy cái trước mắt, cái hiện hình chứ không hề để ý tới cái lâu dài, cái vô hình.
 
Trở lại chủ đề. Xả rác có tạo ra việc làm không? Đương nhiên là có rồi. Bạn uống xong ly cà phê rồi để lại trên bàn thay vì bỏ nó vô thùng rác, thì bạn tạo việc làm cho nhân viên. Tiệm cà phê phải thuê mất em gái xinh xinh đi vòng vòng dọn dẹp ly và lau bàn, cái đó ai cũng thấy.
 
Nhưng cái chúng ta không thấy là gì? Nếu anh kia không xả rác, nếu anh kia uống xong ly cà phê rồi bỏ vô thùng rác như một người văn mình – thì quán cà phê sẽ không phải thuê nhân viên đi dọn dẹp rác, nếu có sẽ ít hơn. Em nhân viên mặt xinh kia thay vì phải tốn thời gian dọn dẹp thì có thời gian pha cà phê tốt hơn, có thời gian phục vụ tốt hơn, hoặc phụ mấy bạn pha chế làm nước uống ngon hơn.
 
Còn hiệu quả hơn, thay vì quán cà phê phải thuê 5 nhân viên thì họ chỉ cần thuê 3 nhân viên. Lương 3 người đó sẽ tăng, giá nước uống sẽ giảm hoặc quán cà phê sẽ có nhiều tiền hơn để đầu tư thêm và tạo ra nhiều việc làm hơn. Đó là cái chúng ta không thấy.
 
Xả rác tạo công ăn việc làm, nhưng đó là những việc làm vô giá trị. Việc làm đó không giải quyết gì cho xã hội, không tạo ra giá trị gì cho nền kinh tế và thực sự lãng phí thời gian và tiền bạc. Thay vì đi dọn rác thì em nhân viên kia sẽ đi làm cái khác, những việc có ích hơn, như nói chuyện với Ku Búa chẳng hạn.
 
Đó là vì sao xả rác không tạo ra việc làm, mà nó phá hoại việc làm khác. PS: Mấy thằng mấy con uống cà phê ở Highlands, Urban Station hay Phúc Long uống xong thì làm ơn bỏ vô thùng rác cái.
 
Ku Búa @ Cafe Ku Búa
20374315_486902934994081_5830849251210249510_n
Facebook Comments