NGÂN SÁCH – Vì sao dễ thâm hụt mà khó dư?

[NGÂN SÁCH – Vì sao dễ thâm hụt mà khó dư?] Ngân sách chính phủ luôn thâm hụt – nghĩa là chính phủ luôn tiêu nhiều hơn họ thu. Không phải lúc nào cũng vậy nhưng đại đa số là vậy. Vì sao lại như vậy? Tôi xin giải thích.

  1. Động cơ chính trị – Chính trị là một trò chơi lợi ích. Tôi bầu cho anh để anh đưa lợi ích cho tôi. Nghĩa là anh tiêu tiền dưới danh nghĩa “gói kích thích” hay “gói thầu xây dựng” rồi anh đưa hợp đồng đó cho tôi. Chi tiêu ngân sách là cách chính trị gia trả ơn các lợi ích nhóm vì đã ủng hộ mình.
  2. Làm người dân hài lòng – Khi chính phủ tiêu tiền thì họ không tiêu tiền của họ nên họ chẳng có động lực gì để tiết kiệm cả. Hơn phân nửa dân số không đóng thuế thu nhập và hơn 60% nhận được nhiều hơn từ chính phủ hơn số tiền thuế mình đóng. Tiền chính phủ làm cho dân chúng nghĩ là tiền chùa. Cho nên dân liên tục muốn đóng ít và nhận thật nhiều. Chính trị gia nào muốn phiếu bầu thì chỉ cần hứa hẹn tiêu thật nhiều thì sẽ được bầu chọn. Vì ai cũng thích tiền chùa, nhất là dân đen.
  3. Đùn đẩy trách nhiệm cho người đi sau – Khi Barack Obama cầm quyền thì ông ta đã làm gia tăng $9 nghìn tỷ nợ công của Mỹ, nhắc lại $9 nghìn tỷ. Đó là một con số khổng lồ. Đó là cách ông ta trả ơn các lợi ích nhóm. Đó cũng là cách mua chuộc các cử tri, nhất là da đen và dân Latino. Còn thiệt hại thì ông ta không cần phải gánh mà đùn đẩy cho người tiền nhiệm – Donald Trump. Giờ Donald Trump phải giải quyết hậu quả mà Barack Obama để lại và xác suất cao là Donald Trump cũng làm điều tương tự – đùn đẩy vấn đề cho người đi sau.
  4. Mua chuộc lòng dân – Như đã nói, dùng tiền ngân sách để mua chuộc lòng dân là cách dễ nhất để được bầu chọn. Mình hứa với dân là sẽ tiêu $1 tỷ thì đó không phải là tiền mình, mình có trả đồng nào đâu. Dân đen thì lại thích của chùa. Và đa số dân đen chri biết cơm áo gạo tiền nên cứ nghe ai cho của chùa là thích.
  5. Tăng GDP một cách giá tạo – Công thức của GDP là C + I + G. G, chính phủ, góp một phần rất lớn. Cho nên cách dễ nhất để khiến dân chúng tin rằng mình đang phát triển kinh tế là tăng chi tiêu chính phủ. Khuyết điểm là GDP không tính nợ chính phủ. Giả sử bạn vay $1 tỷ rồi tiêu một tỷ, GDP cho rằng bạn tăng trưởng kinh tế $1 tỷ và quên đi rằng điều giả tạo đó được xây dựng bằng nợ.

Đó là vì sao đại đa số ngân sách bị thâm hụt. Vì chính trị gia tiêu tiền người khác. Và khi bạn tiêu tiền của người khác cho người khác thì nó có ảnh hưởng gì đến bạn đâu, cứ tiêu thôi. Và cho nên số tiền tiêu và nợ ngày càng tăng, không chỉ ở Việt Nam mà ở Mỹ và các nước Châu Âu. Vấn đề với thâm hụt ngân sách không phải là dân đóng quá ít, mà là chính phủ tiêu quá nhiều. Ngược lại, vấn đề với dân là họ muốn quá nhiều của chùa nhưng lại không muốn chi trả cho nó. Cho nên thâm hụt ngân sách và in tiền là chính sách hợp lý nhất. Trách nhiệm và thiệt hại thì đùn đẩy cho tương lai, hiện tại thì chẳng phải của ai để quan tâm cả.

Ku Búa @ Cafe Ku Búa

Facebook Comments