Đồ ăn hữu cơ có đáng giá không?

[Đồ ăn hữu cơ có đáng giá không?][Ku Búa @ Cafe Ku Búa] Có phải là đồ ăn hữu cơ tốt hơn so với đồ ăn không hữu cơ không? Liệu nó có tốt hơn cho động vật không? Liệu nó có tốt hơn cho môi trường không? Bjorn Lomborg, chủ tịch của Trung Tâm Đồng Thuận Copenhagen, giải thích sau đâu.

“Bạn là những gì bạn ăn,” là một câu nói quen thuộc. Và mọi nơi chúng ta đều bị thúc đẩy để ăn đồ hữu cơ: nó dinh dưỡng hơn, không có thuốc trừ sâu, và bảo vệ động vật và môi trường. Ít ra, đó chính là điều chúng ta được nghe – hoặc thật ra mà nói, là được quảng bá. Và nhờ vào sự tiếp thị rất hiệu quả, nhiều người đã tin như vậy. Đó là vì sao, khi các nhà nghiên cứu tại Đại Học Cornell đưa các người tham gia một sự lựa chọn giữa hai thứ giống nhau, một cái có nhãn hữu cơ và một cái có nhãn hiệu bình thường, những người tham gia đã tự tin tuyên bố rằng sự lựa chọn hữu cơ có ít calo hơn và dinh dưỡng hơn.

Họ cũng nói rằng họ chấp nhận trả hơn 16 đến 23% cho sự lựa chọn hữu cơ. Nhưng những niềm tin đó về đồ ăn hữu cơ thực ra không liên quan gì với thực tế. Vào năm 2012, trung tâm Chính Sách Y Tế của Đại Học Stanford đã làm một cuộc so sánh toàn diện và tìm thấy rằng đồ ăn hữu cơ không chứa nhiều chất dinh dưỡng hơn so với những sự lựa chọn thông thường. Và một cuộc đánh giá gần đây về 20 năm nghiên cứu về sản phẩm động vật bởi các nhà nghiên cứu người Ý đã xác minh nhưng sự phát hiện này.

Các tác giả đã kết luận: “Những nghiên cứu khoa học không cho thấy rằng những sản phẩm hữu cơ có nhiều dinh dưỡng hơn và an toàn hơn những đồ ăn thông thường.” Rồi bạn có thể nói, điều đó chẳng sao cả. Bạn không ăn đồ ăn hữu cơ chỉ bởi vì những lợi ích về mặt sức khỏe, nhưng mà vì bạn quan tâm về sự đối xử đối với động vật và môi trường. Rất đáng tiếc, những thực tế không ủng hộ những niềm tin đó. Những con vật trên những nông trại hữu cơ thường không khỏe mạnh hơn những con vật trên những nông trại bình thường.

Một nghiên cứu 5 năm của Mỹ về trang trại bò sữa cho thấy rằng “những kết quả về sức khỏe đối với những con vật trên những nông trại hữu cơ cũng tương tự như những sản phẩm sữa thông thường.” Và Ủy Ban Khoa Học Na Uy Về An Toàn Thực Phẩm đã công bố một kết luận tương tự. Nó cho thấy rằng “không có một sự khác biệt về tỷ lệ bệnh xảy ra” trong những trang trại sữa hữu cơ so với những trang trại sữa thông thường. Và trong khi các con heo và gia cầm trong trang trại hữu cơ có thể tận hưởng không gian mở rộng tốt hơn, sự tự do này, các nghiên cứu cho thấy, cũng làm gia tăng sự tiếp xúc của họ với ký sinh trùng, mầm bệnh và những kẻ săn mồi.

Còn đối với môi trường, đúng, canh tác cách hữu cơ có nghĩa là trong bất lĩnh vực nào, một người nông dân sẽ sử dụng ít năng lượng hơn và tạo ra ít khí thải nhà xanh hơn. Nhưng ở đây có một vấn đề. Bằng việc quên bỏ phân bón và thuốc trừ sâu, canh tác hữu cơ thực ra kém hiệu quả hơn rất nhiều so với canh tác bình thường, có nghĩa là những nhà nông dân hữu cơ cần thật nhiều đất để trồng cùng một khoảng sản lượng đồ ăn.

Một nghiên cứu lớn ở Châu Âu cho thấy rằng để sản xuất cùng lượng sữa hữu cơ, bạn cần phải có 59% nhiều đất hơn. Để sản xuất ra thịt, bạn cần 82% nhiều đất hơn. Và đối với lương thực, bạn cần hơn 200% đất. Và nhiều đất hơn cho nông nghiệp có ngĩa là ít đất hơn cho thiên nhiên. Nếu sản lượng sản xuất nông sản của Mỹ là hoàn toàn hữu cơ, nó có nghĩa là chúng ta cần phải chuyển đổi một phần đất lớn hơn kích thước của California chỉ để trồng trọt. Về mặt kinh tế, năng suất thấp hơn của nông sản hữu cơ có nghĩa là chúng ta cần phải dùng nhiều tài nguyên hơn – đất, lao động và vốn. Tổng chi phí của nền kinh tế Mỹ khi chuyển qua hữu cơ sẽ lên đến tầm $200 tỷ mỗi năm.

Nhưng, chắc chắn rằng đồ ăn hữu cơ có nghĩa là không có thuốc trừ sâu, có thật vậy không? Sai. Canh tác hữu có thể dùng bất cứ thuốc trừ sâu nào mà “tự nhiên.” Thuốc trừ sâu tự nhiên bao gồm, để ví dụ, copper sulphate và Pyreethrin. Copper sulphate đã dẫn đến bệnh trong bình xịt ở vườn nho ở Pháp, dựa theo một nghiên cứu trong năm 1996; và Pyreethrin làm gia tăng bệnh bạch cầu giữa các nông dân sử dụng nó so với những ai không sử dụng nó, dựa theo một nghiên cứu trong năm 2002. Đúng, đúng là đồ ăn hữu có chứa nhiều rủi ro lây nhiễm thuốc trừ sâu hơn.

Nhưng rủi ro đó gần như không hề tồn tại. Những sự tính toán sơ sơ gợi ý rằng tất cả thuốc trừ sâu dùng cho đồ ăn tiêu thụ bởi người Mỹ có thể dẫn đến tầm 20 người chết bởi ung thư mỗi năm. Bạn có một cơ hội tương tự để bị húc chết bởi một con bò. Để tổng kết, đồ ăn hữu cơ không dinh dưỡng hơn cho bạn, nó cũng không tốt hơn cho động vật và môi trường so với đồ ăn được trồng bình thường. Tôi biết điều này trái nghịch với tất cả những gì bạn đã từng tin tưởng, nhưng điều đó chỉ chứng minh sức mạnh của tiếp thị.

Đồ ăn hữu cơ là một sản phẩm xa xỉ của các nước giàu có. Và trong khi mua nó cũng có giá trị như mua bất cứ hàng hóa sang trọng nào, một người nên hoài nghi bất cứ điều gì gợi ý rằng nó cao thượng hơn về mặt đạo đức – như ví dụ, khi nhà thiết kế thời trang Vivienne Westwood đã từng tuyên bố rằng những người không thể mua đồ ăn hữu cơ nên “ăn ít lại.”

Đáng tiếc là, rất nhiều người trong những nước đang phát triển không có sự lựa chọn để ăn ít hơn. Họ lo lắng về việc không có đồ ăn, chấm hết. Để làm vậy họ cần sự tiếp cận đến đồ ăn rẻ hơn, có nghĩa là nhiều sự tiếp cận đến những loại phân bón hiệu quả hơn và những thuốc trừ sâu hiệu quả hơn. Cho nên, lần sau bạn thấy một nông sản hữu cơ tại một siêu thị, đừng chỉ tin những chiến dịch tiếp thị mà không suy nghĩ một cách phản biện.

Tôi là Bjorn Lomborg, chủ tịch của Trung Tâm Đồng Thuận Copenhagen.

[Ku Búa @ Cafe Ku Búa] Bạn có thể ủng hộ qua Paypal [email protected] hoặc góp $1/tháng qua Patreon Cafe Ku Búa tại Patreon.com/cafekubua

Facebook Comments