ĐẠO ĐỨC – Thị trường cần trung thực

[ĐẠO ĐỨC – Thị trường cần trung thực] Chủ nghĩa tư bản và thị trường tự do cần sự thật thà tự giác của người kinh doanh. Chính những người tham gia các hoạt động kinh tế phải có ý thức và đạo đức để thị trường hoạt động. Đúng là cần chính phủ để làm cảnh sát, nhưng cảnh sát không thể lúc nào cũng có mặt để giám sát được. Mỗi ngày có hàng tỷ các giao dịch, không lẽ anh cảnh sát phải canh me hết các giao dịch đó. Ở Việt Nam thì căn bệnh lừa dối, làm ăn chụp giật và thiếu uy tin ngày càng trở nên trầm trọng. Nếu những người trong đất nước không ý thức được đạo đức bản thân mà chỉ đổ lỗi cho người khác thì sẽ chẳng bao giờ thay đổi. Tôi xin ví dụ.

  1. Thằng làm xây dựng ăn bớt vật liệu.
  2. Bà bán phở dùng ngày càng nhiều bột ngọt.
  3. Tiệm chè kia ngày càng dùng nhiều đường hóa chất.
  4. Bà bán thịt ngày càng dùng nhiều thịt thối.
  5. Ông bán hàng rong canh me khách loại nào để chém.
  6. Nuôi heo dùng thuốc để mau lớn.
  7. Trồng rau dùng hóa chất.
  8. Nhân viên lấy bớt tiền của chủ.
  9. Đối tác lấy bớt tiền của nhau.
  10. Hay tiệm thuốc bán quá nhiều thuốc không cần thiết.

Tôi có thể nói tiếp, vân vân và vân vân. Giờ thì một người dân chủ hay gì đó nhìn vào vấn đề sẽ nói “đó là việc của chính phủ.” Vậy ý thức và đạo đức của mấy người để đâu? Để một thị trường hoạt động thì cần sự tự do giao dịch, nhưng trên hết, nó cần đạo đức kinh doanh. Đạo đức và thị trường đi song song với nhau và không thể tách rời. Tôi cực kỳ ghét và lên án thái độ kinh doanh vô trách nhiệm, chụp giật và mất uy tin của dân Việt Nam. Đúng, không phải ai cũng vậy, nhưng con số đủ làm tôi và nhiều người ác cảm và dị ứng. Còn nếu phân biệt vùng miền thì rất nhiều dân BK làm như vậy.

Tự do đi đôi với trách nhiệm, trách nhiệm đi kèm với đạo đức. Cho nên điều đầu tiên để bạn trở thành một thành viên trong nền kinh tế là phải hiểu trách nhiệm của mình và đạo đức cần thiết để hoạt động và tồn tại. Coi thường khách hàng hay tầm nhìn nông cạn thì đừng hỏi tại sao người tiêu dùng Việt Nam ngày càng ác cảm với hàng hóa nội địa. Cũng đừng hỏi tại sao thị trường quốc tế không thích mua hàng Việt. Vì chính bạn bạn có mua không?

Bạn có thể tiếp tục đổ lỗ “vậy chính phủ đâu.” Đúng, nhưng bạn quên rằng đó chỉ là một phần, “vậy đạo đức của bạn đâu mà bạn làm vậy?”

Ku Búa @ Cafe Ku Búa

 

Facebook Comments