Vì sao “Doanh Nghiệp Nhà Nước” thất bại

[Vì sao “Doanh Nghiệp Nhà Nước” thất bại] Một trong những từ gây hiểu lầm nhiều nhất là “Doanh Nghiệp Nhà Nước” (DNNN). DNNN là nghĩa gì? Nghĩa là doanh nghiệp đó được chính phủ – đại diện cho nhân dân – rót vốn đầu tư để phát triển vì mục đích cho dân và vì dân hay một mục đích nào đó cao quý hơn lợi nhuận? Không hề. DNNN có nghĩa là một doanh nghiệp của một nhóm lợi ích, vận động bởi một nhóm lợi ích, điều hành bởi một nhóm lợi ích với mục đích duy nhất là phục vụ lợi ích cho nhóm đó.

DNNN được rất nhiều ưu đãi và có rất nhiều lợi thế như sau:

  1. Không cần huy động vốn. Vì vốn đến từ ngân sách và nếu thiếu tiền thì nhà nước in tiền. Sự thật.
  2. Vay ngân hàng không cần thế chấp với lãi suất ưu đãi, thời hạn dài và đôi lúc là chẳng cần phải trả lại.
  3. Hoạt động không có áp lực phải có lời. Vì theo lý tưởng DNNN được thành lập để loại bỏ phần lời nhuận, vốn được xem là gánh nặng và lòng tham của các doanh nghiệp tư nhân.
  4. Kinh doanh không bị xách nhiễu và không cần đối mặt với quan liêu. Mấy giấy phép chỉ áp dụng với doanh nghiệp tư nhân thôi.
  5. Không tốn tiền thuê hay mua đất. Sự thật. Nếu bạn là doanh nghiệp tư nhân thì muốn xây cái xưởng trên một mảnh đất nông nghiệp thì phải tốn biết bao nhiêu tiền để đóng thuế “chuyển đổi mục đích sử dụng đất.” Còn DNNN thì sao? Họ chẳng cần, và nếu có thì họ chẳng quan tâm vì đó không phải tiền của họ.

Với những ưu đãi và lợi thế như vậy, một người thông thái sẽ nghĩ rằng DNNN sẽ hoạt động vô cùng hiệu quả và không thể nào không lời được. Nhưng thực tế thì hoàn toàn ngược lại. Không phải vì họ kém mà là vì họ không có động lực, vì họ đang dùng “tiền chùa” nên chẳng quan tâm phát triển như một doanh nghiệp tư nhân dùng tiền riêng của mình.

Lòng tham của một doanh nghiệp tư nhân được điểu khiển bởi người tiêu dùng. Cách duy nhất một doanh nghiệp tư nhân có thể phát triển được là phục vụ người tiêu dùng. Cách duy nhất để những cổ đông của một doanh nghiệp tư nhân có thể kiếm lợi được là bằng cách không ngừng sáng tạo và phát triển.

Còn lòng tham của một DNNN được điều khiển bởi việc họ có thể vận động chính sách nào, có thể thao túng thị trường nào, có thể sử những mối quan hệ chính trị nào để kiếm lời, ai là người chống lưng cho họ hay họ có thể lấy đất của ai đó với cá giá rẻ bèo rối bán với giá trên trời.

Hãy nghĩ đến khi bạn đi mua hàng hay làm bất cứ điều gì, doanh nghiệp nào hoạt động tốt hơn? Doanh nghiệp nào tôn trọng bạn hơn? Doanh nghiệp nào nghĩ đến lợi ích của bạn hơn? Bạn thích cách đối xử nhân viên bệnh viên công hay tư? Bạn muốn con bạn học trường công hay tư? Bạn thích ăn kem Tràng Tiền hay ăn kem Baskin-Robbins? Doanh nghiệp nào làm phiền bạn nhất?

Rồi hãy nghĩ đến doanh nghiệp nào không tôn trọng người dân hơn, doanh nghiệp nào coi thường pháp luật hơn, doanh nghiệp nào hoạt động kém hơn, doanh nghiệp nào lỗ nhiều hơn lời hay doanh nghiệp nào luôn kêu nhà nước cứu trợ hơn.

Cho nên từ “Doanh Nghiệp Nhà Nước” là một sự dối trá, cố tình gây hiểm lầm. Nó là một khái niệm không hề tồn tại, nếu có thì chỉ trên giấy và lý thuyết. Thực chất đó là doanh nghiệp của một nhóm lợi ích, vì một nhóm lợi ích và cho một nhóm lợi ích. Người dân chẳng nhận được một điều gì từ doanh nghiệp nhà nước, và nếu có thì lợi ích luôn kém hơn lợi ích họ nhận được từ doanh nghiệp tư nhân. Đó là vì sao Doanh Nghiệp Nhà Nước lại thất bại.

Ku Búa @ Cafe Ku Búa

Facebook Comments