Thế Chiến 1 – Phần 2: 1915

Tháng 1, 1915 – Thế chiến thứ nhất mới diễn ra trong 5 tháng, 1 triệu binh sĩ đã ngã xuống. Cuộc xung đột tại Balkans đã kéo theo cả thế giới Liên minh: Đức, Áo – Hung và đế chế Ottoman đối đầu Hiệp Ước: Anh, Pháp, Nga, Serbia-Montenegro, Bỉ và Nhật Bản. Ở Ba Lan và biển Baltic: quân Nga liên tiếp hứng chịu những thất bại thảm hại nhưng vẫn tiếp tục cuộc chiến chống lại Đức và Áo-Hung. Bản thân Áo Hung cũng gặp nhiều tổn thất đặt biệt là thất bại trong việc khuất phục Serbia.

Tại Caucasus, quân đội Nga và Ottoman giao chiến trong điều kiện lạnh giá. Trong khi đó, trên mặt trận phía tây, Pháp, Anh và Bỉ đào hào nhằm chống lại quân Đức những chiến hào kéo dài từ eo biển Anh cho đến Thụy Sĩ. Một phần trong chiến dịch ném bom bao gồm việc Đức cho 2 khinh khí cầu khổng lồ (Zeppelins) ném bom Anh. 2 khinh khí cầu này ném bom tại cảng King’s Lynn và Great Yarmouth, phá hoại nhiều nhà cửa và giết hại 4 thường dân.

Trên biển, trong trận Dogger Bank, hải quân Anh đánh chìm 1 tàu tuần dương Đức tuy nhiên chiếc còn lại trong hạm đội Đức chạy thoát. Kiểm soát biển đồng nghĩa với việc Anh phong tỏa Đức, ngăn chặn các nhu yếu phẩm, bao gồm thực phẩm, vào Đức bằng đường biển. Đức cũng thực thi kế hoạch phong tỏa của mình. Đức tuyên bố lãnh hải của Anh là khu vực chiến sự, U-boat sẽ tấn công bất kỳ tàu thương mại nào không cần cảnh báo. Anh phụ thuộc vào lương thực nhập khẩu. Đức kỳ vọng kế hoạch phong tỏa sẽ khiến đối phương phải quỳ gối. Mặt trận phía đông, Tướng Đức von Hindenburg thực hiện cuộc tiến công mùa đông khiến quân Nga tổn thất nặng tại trận hồ Masurian lần 2.

Quân Nga mất 200.000 lính, một nửa trong số này đầu hàng bởi thời tiết lạnh giá. Chiến sự với Áo-Hung có vẻ khả quan hơn cho người Nga; thành phố Przemyśl đầu hàng sau 4 tháng bao vây, Nga có thêm 100.000 tù nhân. Tổn thất của Áo-Hung đã lên đến 2 triệu người. Trong khi đó, Anh và Pháp đưa tàu chiến đến Dardanelles, đe dọa Constantinople thủ đô của Ottoman với kỳ vọng phô trương sức mạnh sẽ khiến người Thổ sớm đầu hàng. Tàu chiến Anh-Pháp bắn phá các căn cứ trên bờ biển nhưng 3 tàu bị đánh chìm bởi mìn, 3 tàu khác bị hư hại. Cuộc tiến công bị hủy bỏ.

Ở phía tây, quân Anh tấn công Neuve Chapelle, nhưng cũng sớm bị chặn đứng bởi hàng rào thép gai và súng máy của người Đức. 11.000 lính Anh thương vong – khoảng một phần tư lực lượng được huy động 6 tuần sau, trận Ypres lần 2, quân Đức tấn công bằng khí gas lần đầu tiên Đám mây khí clo buộc lính của phe hiệp ước bỏ chạy khỏi chiến hào. Người Đức, tuy nhiên, không có đủ lực lượng dự phòng để tận dụng lợi thế của mình. Cả 2 phe nhanh chóng trang bị mặt nạ phòng độc, chiến tranh hóa học bắt đầu. Phe Hiệp Ước tập trung tại Gallipoli, bao gồm cả quân Australia và New Zealand (ANZACs) Mục tiêu của chiến dịch là các căn cứ dọc bờ biển đang ngăn cản tàu của Anh Pháp tiến đến Constantinople. Lực lượng này nhanh chóng vấp phải sự kháng cự mãnh liệt từ người Thổ và phải rút lui về bờ biển.

Ngay trước cuộc đổ bộ, Ottoman đã tiến hành chiến dịch trục xuất và giết hại người Armenia sống trong biên giới nước này. Trong một thời gian dài, Người Armenia đã luôn là đối tượng bức hại và là tôn giáo thiểu số, họ bị tình nghi giúp sức kẻ thù của người Thổ. Hàng chục ngàn người bao gồm cả trẻ em bị chuyển đến sa mạc Syria và bỏ mặc đến chết. Trong suốt thời gian này, hơn 1 triệu người Armenia bị giết hại Phe Hiệp Ước cáo buộc đây là tội ác chống lại loài người và cam kết buộc những kẻ liên quan phải chịu trách nhiệm. Đến nay, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ vẫn tranh luận về số nạn nhân, và liệu việc này có phải một cuộc diệt chủng. Ở phía đông, liên quân Đức và Áo Hung tấn công Galicia chọc thủng tuyến phòng thủ của Nga, tái chiếm Przemyśl, bắt giữ 100.000 tù nhân. Đây là bước ngoặt cho những thắng lợi về sau trước quân Nga.

Trên biển, tàu chở hàng và khách Lusitania từ New York đến Liverpool dính ngư lôi từ U-boat trên bờ biển Ireland. 1.198 hành khách và thủy thủ đoàn thiệt mạng bao gồm 128 người Mỹ Tổng thống Woodrow Wilson và dư luận Mỹ phẫn nộ. Nhưng người Đức cho rằng tàu chở hàng là đối tượng tấn công do người Anh dùng nó để chuyên chở khí tài quân sự trong tháng 5, phe Hiệp Ước bắt đầu trận Artois lần 2, nhằm bẻ gãy phòng tuyến Đức.

Trận chiến chính diễn ra ở Vimy Rige do quân Pháp thực hiện, trong khi quân Anh yểm trợ bằng cách tấn công cầu Aubers và Festubert. Phe Hiệp Ước mất 130.000 lính nhưng chỉ tiến thêm vài cây số. Mùa hè năm đó, mặt trận phía tây, chiến đấu cơ Fokker Eindecker giúp người Đức kiểm soát không lưu. Đây là một trong những máy bay đầu tiên gắn súng máy để tấn công qua cánh quạt nhờ có phát minh về cò đồng bộ. Tổn thất của phe Hiệp Ước tăng chóng mặt, họ gọi đây là “tai họa Fokker.” Italy chuyển phe do lời hứa của Anh Pháp về lãnh thổ của Áo – Hung và sớm tuyên chiến với những “đồng minh” cũ. Quân Ý trước tiên tấn công Áo Hung tại sông Isonzo nhưng bị đánh lui với thương vong nặng nề.

Trong khi đó, quân Hiệp Ước lâm vào khủng hoảng tại mặt trận phía đông. Quân Nga bắt đầu rút lui hàng loạt, bỏ chạy khỏi Ba Lan. Quân Đức tiến vào Warsaw ngày 5 tháng 8. Nga Hoàng Nicholas 2 truất quyền tổng chỉ huy quân đội, đại công tước Nicholas, và tự mình nắm quyền. Đây sớm trở thành thảm họa cho Nga Hoàng, khiến ông dính líu nhiều hơn đến thất bại quân sự của Nga. Ở Gallipoli, quân Hiệp Ước tăng cường thêm ở vịnh Suvla, nhưng cả quân Pháp Anh lẫn quân ANZACs đều không thể bẻ vỡ gọng kìm ở đây. Hoàn cảnh cả 2 bên hết sức tồi tệ. Binh lính bị hành hạ không chỉ bởi đối phương mà còn bởi cái nóng, ruồi muỗi và bệnh dịch.

Trên Đại Tây Dượng, tàu ngầm Đức đánh đắm tàu SS Arabic: 44 người thiệt mạng bao gồm 3 công dân Mỹ. Đáp lại cảnh báo từ Mỹ, Đức dừng các cuộc tấn công vào tàu khách. Mặt trận phía tây, phe Hiệp Ước tiến hành đợt tấn công lớn nhất từ trước đến nay. nhằm đánh tan phòng tuyến bên kia và giảm bớt áp lực cho quân Nga đang bị bao vây. Quân Pháp tấn công ở trận Artois lần 3 và trận Champagne lần 2 Quân Anh tấn công Loos với khí gas. Bất chấp những thắng lợi đầu tiên, những bước tiến sớm bị chặn lại, thương vong nặng nề tái diễn ở tất cả các phe.

Quân Hiệp Ước đổ bộ vào Salonika (Hi Lạp) để mở thêm hướng tấn công. và hỗ trợ quân Serbia Nhưng đã quá trễ, Bulgary gia nhập Liên Minh, liên quân đả bại Serbia chỉ trong 2 tháng mùa đông năm đó, tàn quân Serbia bỏ chạy qua vùng núi Albania với tổn thất khủng khiếp – kết thúc cuộc chiến một phần ba quân Serbia hi sinh tỷ lệ cao nhất trong các phe tham chiến. Giao tranh dữ dội tiếp diễn trên đất Ý, quân nước này tấn công lần 3 và 4 vào Isonzo, Áo – Hung dù ít quân hơn nhưng có lợi thế điểm cao vẫn đứng vững. tại Trung Đông, đợt tiến công vào Baghdad của Anh bị chặn bởi quân Thổ tại trận Ctesiphon, 25 dặm phía nam thành phố.

Quân Anh rút lui về Kut, và bị vây ở đây. Anh – Pháp bỏ chiến dịch Gallipoli và bí mật di tản 83.000 lính mà người Thổ không hay biết. Họ không mất dù chỉ 1 ng lính. Đây là kế hoạch thành công nhất trong cuộc chiến. Chiến dịch này trước đó đã khiến 2 bên mất 250.000 lính. 1915 là một năm tệ hại với phe Hiệp Ước: tổn thất nặng nề và không một thắng lợi rõ ràng. Nhưng không hề có cuộc đàm phán đình chiến nào. Các bên tiếp tục chuẩn bị cho giao tranh còn lớn hơn với chiến thuật mới rút ra từ những thất bại trước đây. Cả 2 bên đều tin một thắng lợi quyết định đang trong tầm với.

Epic History TV cần sự giúp đỡ của những khán giả như các bạn – Vui lòng ghé qua trang Patreon của chúng tôi và quyên góp 1USD mỗi video để giúp chúng tôi tiếp tục làm các video mới.

EPIC History

Facebook Comments