Vì sao không nên đăng cai Olympic?

Nhắc đến Olympic, World Cup hay bất cứ một sự kiện thể thao quy mô toàn cầu nào thì ai cũng khoái. Người thường thì vui mừng vì thành phố của mình được vinh dự đăng cai. Nhưng đó chỉ là bề ngoài. Không có một lý do gì để một thành phố hay một đất nước nào bỏ tiền ra đăng cai cả. Đơn giản vì nó là một trò chơi chỉ có lỗ nhẹ, lỗ lớn hoặc lỗ không bao giờ hết lỗ. Nhưng vì sao các chính trị gia và các nhà hoạt động thể thao lại liên tục vận động để tranh giành tấm vé đăng cai cho thành phố và đất nước của mình? Nếu bạn nghĩ họ yêu nước thì bạn quá sai lầm hoặc quá ngu ngốc.

Trò chơi đăng cai Olympic thực chất là một trò chơi lợi ích cho một số người nhưng được chi trả bởi người dân. Những lợi ích nhóm đó chính là:

  • Các công ty nhà thầu xây dựng – Vận động 1 đồng nhưng được cái hợp đồng xây dựng cả trăm triệu đô. Quá lời.
  • Các công ty quảng cáo – Mỗi sự kiện là cơ hội để họ hốt bạc.
  • Mastercard/Visa – Cái này khỏi nói, ai muốn mua vé thì phải dùng thẻ Visa hoặc Master. Họ ăn 2-3% doanh thu, quá lời. Càng đăng cai thì càng nhiều tiền mặc dù họ không thể trả chi phí.
  • Các tổ chức thể thao – Đây là sự kiện để họ kiếm thêm tiền.
  • Nike/Adidas và các công ty sản xuất hàng thể thảo.
  • Các vận động viên – Đừng hiểu sai tôi nhé, tôi hoàn toàn ủng hộ các vận động viên. NHƯNG, các sự kiện họ tham gia cũng như tiền thưởng phải được chi trả bởi giới tư nhân chứ không phải từ ngân sách nhà nước. Tại sao người dân phải trả tiền để xây hồ bơi để chỉ dùng 1-2 thảng ồi bỏ trống? Ai sẽ chi trả cho số tiền đó?
  • Truyền thông/truyền hình/báo chí – Càng nhiều lượt xem thì càng nhiều tiền quảng cáo. Quá dễ.
  • Các tổ chức vận động chính trị – Đây là cách họ kiếm tiền, bằng cách buôn bán mối quan hệ chính trị.
SVĐ Tổ Chim "Bird Nest" ở Bắc Kinh vài năm sau Olympic 2008

SVĐ Tổ Chim “Bird Nest” ở Bắc Kinh vài năm sau Olympic 2008

Để ý ở trên bạn sẽ thấy những người hưởng lợi không phải là người dân, trong khi đó, người dân mới là người chi trả kinh phí. Sau đây là 5 lý do vì sao không nên đăng cai:

  1. Kinh phí thực tế luôn cao hơn kinh phí ước tính – Ví dụ, Thế Vận hội Olympic London 2012, ước tính kinh phí là 2.2 tỷ Bảng Anh, thực tế là 11 tỷ bảng, nhưng chỉ thu lại 2.4 bảng Anh. Các chính trị gia đem mấy con số không liên quan gì để biện minh cho chi phí nhưng vẫn không che giấu được sự thất thu.
  2. Ở các nước đang phát triển, đây là cơ hội để các lợi ích nhóm chia tiền nhau ăn – Olympic Mùa Đông 2014 tại Sochi, Nga, tốn 51 tỷ đô nhưng chất lượng công trình theo vô cùng kém. Google là ra hình ảnh và bình luận.
  3. Chỉ các lợi ích nhóm nói trên là có lợi còn người dân thì không. Nếu các sự kiện này khả thi thì họ có thể tự huy động kinh phí để tổ chức.
  4. Không đem lại lợi ích kinh tế gì trong dài hạn. Các công trình sau khi sự kiện kết thúc hầu hết bị bỏ trống. Không những vậy chính phủ phải tốn cả chục triệu để duy trì nó hàng năm.
  5. Và cuối cùng, chi phí cơ hội cho cái này là bao nhiêu? Có đáng không? Tại sao lại ép người dân đăng cai, ai cho phép lấy tiền họ để sử dụng cho mục đích này?

Đó là tại sao không có một lý do kinh tế chính đáng nào để tổ chức Olympic, World Cup hay bất cứ một sự kiện thể thao nào cả. Nhất là các nước đang phát triển như Việt Nam, nó sẽ bị lạm dụng để chia tiền cho các lợi ích nhóm. Cách tốt nhất là tái đăng cai ở những thành phố đã đăng cai rồi để khỏi tốn tiền xây dựng thêm cơ sở hạ tầng hoặc tốt nhất là dẹp nó. Chẳng có lý do gì mà các tổ chức thể thao không thể huy động tiền để tự tổ chức ở quy mô nhỏ hơn. Đăng cai thể thao là một trò ngu ngốc để kiếm lời cho các lợi ích nhóm và người chi trả chính là người dân.

Ku Búa @ Cafe Ku Búa

 

Facebook Comments