Đánh thuế nhập khẩu để giúp doanh nghiệp trong nước? Thảm họa!

Giờ nói về vấn đề này, tôi chắc rằng tôi và những người hiểu vấn đề như tôi sẽ tranh luận với nhiều người khác dài dài.

Đây là vấn đề: để ép Mexico chi trả cho bức tường biên giới và cũng như kích thích kinh tế nội địa, Donald Trump đề xuất việc đánh thuế nhập khẩu 20% lên hàng hóa Mexico. — Điều này tốt hay xấu?

Ban đầu thì nghe rất lý tưởng, nhưng đây là một lý tưởng ngu ngốc dựa trên một ngộ nhận kinh tế phổ biến. Tôi xin giải thích vì sao hành động này sẽ phản tác dụng và chỉ tiêu diệt ngành sản xuất nội địa và người gánh chịu thiệt hại là người tiêu dùng.

 

1 — Khi đánh thuế nhập khẩu 20%, người tiêu dùng mới là người chi trả

Ban đầu khi nghe đến việc “Trump sẽ đánh thuế nhập khẩu 20% lên hàng Mexico” thì ai cũng cho rằng họ sẽ là người trả. Dễ hiểu, vì đây là cái thuế “đánh lên hàng Mexico.” Nhưng đây là một trong những ngộ nhận chết người. Giờ giả sử trái táo Mexico có giá 10đ, giờ đánh thuế nhập khẩu vào Mỹ 20% thì doanh nghiệp sẽ làm gì? Họ sẽ tính giá cả vào giá bán, giá bán mới 12 đồng. Doanh nghiệp kiếm doanh thu từ đâu? Từ người tiêu dùng khi họ mua hàng của doanh nghiệp? Vậy ai là người đóng thuế cuối cùng? Chính là người tiêu dùng. Vậy trong trường này, ai là người đóng thuế nhập khẩu hàng Mexico ở Mỹ? Chính là người tiêu dùng Mỹ khi họ mua hàng Mexico.

2 — Làm cho thị trường giảm tính cạnh tranh

Nhưng khoan. Có thể bạn sẽ nói là “làm vậy thì doanh nghiệp Mexico sẽ gánh thêm chi phí, doanh nghiệp nội địa (Mỹ) sẽ có lợi thế hơn.” Ban đầu nghe rất đúng, nhưng đây cũng là một trong những ngộ nhận chết người. Khi doanh nghiệp Mexico bị đánh thuế nhập khẩu 20% thì đó là phần lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp Mỹ. Với lợi thế đó, họ sẽ làm gì? Họ sẽ giữ nguyên giá cả? Không hề. Họ sẽ tăng giá cả vừa đủ để vừa cạnh tranh cùng lúc vừa đủ để ép doanh nghiệp Mễ. Kết quả là người tiêu dùng sẽ phải chi trả nhiều hơn cho hàng hóa, và chính họ là người chịu thiệt, người đóng thuế chứ không phải ai khác.

3 — Làm cho doanh nghiệp nội địa ỷ lại

Một khi áp dụng mức thuế nhập khẩu, một khi các doanh nghiệp trong nước có lợi thế cạnh tranh 20% giả tạo đó thì họ sẽ vận động để duy trì mức thuế đó. Điều này tạo ra một cái gọi là thế cạnh tranh giả tạo. Doanh nghiệp sẽ ỷ lại vào lợi thế giả tạo này thay vì phần đấu sáng tạo để tồn tại trong thị trường.

Ở bất cứ nơi đâu khi thuế nhập khẩu được áp dụng, chúng ta chứng kiến sự kém cạnh tranh trong thị trường và nơi đó người tiêu dùng luôn chịu thiệt. Ví dụ ở Việt Nam nơi áp dụng thuế nhập khẩu xe hơi lên đến 300%, với lợi thế đó thì các doanh nghiệp trong nước có phát triển không? Không hề, vì thiếu đi tính cạnh tranh và có trong tay lợi thế giả tạo này, họ ỷ lại và không sáng tạo để phát triển. Kết quả là đây giờ ngành sản xuất xe ở Việt Nam vẫn dậm chân tại chỗ và người tiêu dùng vẫn phải bỏ ra gấp 3 lần mức giá thế giới để sở hữu một chiếc xe. Bây giờ thì ai chịu thiệt ở đây?

4 — Ai là doanh nghiệp Mexico?

Trong thời buổi thế giới phẳng và toàn cầu hóa hiện tại thì bạn định nghĩa doanh nghiệp của một quốc gia thế nào? Giờ lấy Mexico làm ví dụ đi. Thế nào là một doanh nghiệp Mexico? Đó có phải là một doanh nghiệp được sở hữu bởi người Mexico? Vậy nếu người Mỹ đồng sở hữu, đồng sáng lập hay là cổ đông thì sao? Nếu doanh nghiệp đó được thành lập ở Mexico bởi một người Mỹ hay doanh nghiệp Mỹ thì sao? Nếu nếu doanh nghiệp đó là Mỹ nhưng chỉ sản xuất ở Mexico để giảm chi phí sản xuất thì sao? Nếu doanh nghiệp đó là doanh nghiệp Đức, có cơ sở ở Mỹ và Mexico thì sao?

Một khi chính phủ muốn thực hiện chính sách bảo hộ mậu dịch, họ sẽ phải định nghĩa điều này. Vậy ai là doanh nghiệp Mexico, ai là doanh nghiệp Mỹ, ai là doanh nghiệp của nước khác?

5 — Đánh thuế lên nhập khẩu làm tăng chi phí cho doanh nghiệp nội địa.

Giờ ở Mỹ có một doanh nghiệp thép và một doanh nghiệp máy bay dùng thép để sản xuất. Giờ chính phủ Mỹ đánh thuế thép đến từ Mexico để bảo vệ doanh nghiệp thép Mỹ, vậy có tốt không? Không hề. Giờ giả sử thuế đó là 20% đi. Doanh nghiệp thép Mỹ kia có lợi thế cnạh tranh 20% nhưng còn doanh nghiệp máy bay dùng thép để sản xấu ra máy bay thì sao? Chi phí họ lại tăng thêm 20%. Vậy đồng nghĩa là để bảo vệ doanh nghiệp thép kia, thì doanh nghiệp máy bay kia sẽ chịu thiệt, dù cả 2 đều ở Mỹ. Bạn có nghĩa đến vấn đề này chưa? Những ai nói đánh thuế nhập khẩu sẽ giúp kích thích kinh tế nội địa chỉ biết một chứ không biết 2, chỉ thấy cái trước mắt trong không thấy dài hạn, chỉ thấy 1 ngành nhưng không nghĩ là ngành khác sẽ bị ảnh hưởng một cách tiêu cực.

Kết luận: nước Mỹ trở nên giàu có không phải vì chính sách bảo hộ mậu dịch hay sự can thiệp của chính phủ, mà vì thị trường tự do và sân chơi phẳng. Chỉ khi có sân chơi công bằng và tính cạnh tranh thì nền kinh tế mới có thể linh động và phát triển được. Đánh thuế 20% lên hàng nhập khẩu để bắt nước khác trả, như tôi phân tích, là một hành động vô nghĩa được dựa trên một ngộ nhận phổ biến. Cứu vớt một doanh nghiệp nhưng lại vô tình làm hại một doanh nghiệp khác. Ép doanh nghiệp đóng thuế nhưng suy cho cùng lại ép người tiêu dùng nội địa chi trả.

Đánh thuế nhập khẩu để kích thích kinh tế nội địa – đó là một sự phi lý.

Ku Búa @ Café Ku Búa

Facebook Comments