Cẩm Nang Về Cuộc Khủng Hoảng Kinh Tế – 2.5 Thủ phạm thứ 3: sự kích thích đầu cơ nhân tạo của chính phủ

2.5 Thủ phạm thứ 3: sự kích thích đầu cơ nhân tạo của chính phủ

Nhưng trong những cuộc thảo luận về cuộc khủng hoảng thế chấp có lẽ thực sự đã có quá nhiều nhấn mạnh về những khoản cho vay dưới tiêu chuẩn. Mặc dù các động lực đằng sau việc bãi bỏ các tiêu chuẩn cho vay truyền thống là mục tiêu chính trị nhằm gia tăng quyền sở hữu nhà của chính phủ, đặc biệt là trong các nhóm thiểu số được ưa thích, các gói cho vay sáng tạo như cho vay 100% (thế chấp không đặt cọc) trở thành những tính năng cơ chế của ngành, đặc biệt khi Fed làm ngập các ngân hàng với nguồn dự trữ để cho vay. Những sự thúc đẩy cho các quy định cho vay lỏng lẻo dành cho những người vay thu nhập trung bình và thấp, đã quá phổ biến và có hệ thống, kéo dài cả một thập kỷ, không ngạc nhiên khi nó tràn qua cả những tiêu chuẩn cho người vay thu nhập cao. “Khi suy nghĩ luộm thuộm này đã có chỗ đứng,” Liebowtiz viết, “Thật ngây thơ để tin rằng cuộc tấn công dài cả thập kỷ này tới những tiêu chuẩn bảo lãnh truyền thống sẽ không dẫn đến những tiêu chuẩn lỏng lẻo hơn cho cả những người vay thu nhập cao. Khi mọi người chúc mừng cho những tiêu chuẩn bảo lãnh lỏng lẻo hơn, sự hạ thấp này thường sẽ không được giữ trong những biên giới chật hẹp.” Không chỉ những điều khoản thế chấp dễ dàng hơn này sẽ có ích cho những nhà đầu cơ, mà đợt sóng nhu cầu nhà đất được tạo ra bởi những cơ hội tài chính dễ dàng hơn cũng dẫn tới sự gia tăng giá nhà, đã có tác dụng ngoài ý muốn là lôi cuốn những nhà đầu cơ nhảy vào thị trường ngay từ đầu. (Một yếu tố đáng kể hơn trong việc nhà đất tăng giá là mức lãi suất nhân tạo thấp được mang đến bởi Fed, như chúng ta sẽ thấy.)

Thành ra sự gia tăng khủng khiếp của các tài sản bị tịch thu xảy ra cùng lúc với với cả các khoảng cho vay dưới chuẩn và chuẩn. Vì thế các khoản vay dưới chuẩn, như tiêu đề đôi lúc gợi ý, đã không lây sang thị trường cho vay chuẩn. Thực ra, từ năm 2006 qua suốt năm 2007, sự gia tăng các tài sản tịch thu bắt đầu với các khoản vay chuẩn nhiều hơn những khoản vay dưới chuẩn. Vẫn có nhiều tài sản tịch thu trong thị trường dưới chuẩn hơn về mặt số lượng tuyệt đối, nhưng tình hình luôn là vậy, và đó là lý do vì sao các khoản cho vay dưới chuẩn chịu mức lãi suất cao hơn.

Các tài sản tịch thu chủ yếu không phải đến từ thế chấp dưới chuẩn, mà vì thế chấp lãi suất điều chỉnh – thứ mà Alan Greenspan đã có lần thúc giục mọi người sử dụng – cho dù là chuẩn hay dưới chuẩn. Những gói vay thế chấp với lãi suất điều chỉnh bắt đầu với thứ được gọi là một tỉ lệ mời gọi, một mức lãi suất thấp làm cho những thế chấp này ban đầu có vẻ hấp dẫn. Sau một vài năm lãi suất được điều chỉnh theo một loạt các chỉ số kinh tế. Đôi khi người mua sẽ nhận lãi suất cao hơn và đôi khi thấp hơn. Thế chấp lãi suất điều chỉnh có thể là một chức năng hữu ích trong môi trường lãi suất biến động, khi cả người vay lẫn người cho vay không thực sự biết chắc tương lai sẽ thế nào. Người cho vay sẽ dễ mở rộng các khoản vay trong những thời kỳ hỗn loạn như vậy nếu một phần rủi ro được chia sẻ với người vay.

Thành ra tỉ lệ gia tăng của thế chấp lãi suất điều chỉnh chuẩn cao hơn thế chấp không chuẩn, được cho là nơi mọi rắc rối bắt đầu. Điều này, cũng vậy, tạo ra ngộ nhận rằng cuộc khủng hoảng thế chấp xảy ra bởi vì những kẻ cho vay vô đạo đức hà hiếp những người dễ tổn tương, những người mặc kệ vì lý do gì đã không thể hiểu những điều khoản thế chấp mà họ đã đồng ý. Nếu đó là trường hợp thực sự, làm thế nào mà những người vay thế chấp lãi suất điều chỉnh tiêu chuẩn lại bị lừa nhiều hơn người vay dưới chuẩn?

Lời giải thích cho việc gia tăng tài sản bị tịch thu có vẻ có ý nghĩa từ những dữ liệu thu được, liên quan đến những người mua nhà dựa trên nền tảng đầu cơ, đánh cược rằng giá của chúng sẽ tiếp tục tăng. Thể loại này bao gồm cả những người “lướt sóng” nhà đất, nghĩ là họ làm vài nâng cấp với căn nhà rồi tìm cách bán lại tại mức lợi nhuận cao. Nó cũng bao gồm những người tìm kiếm lợi nhuận bằng cách mua nhà, đợi một thời gian ngắn, rồi bán lại dựa trên sự đánh giá cao của ngôi nhà. Trong những năm gần đây việc mua nhà đầu cơ ước tính chiếm khoảng 1 phần 4 toàn bộ khối lượng giao dịch nhà đất. Cả 2 dạng đầu cơ sẽ bị thu hút bởi gói thế chấp với lãi suất điều chỉnh, khi họ có ý định bán các căn nhà của họ trước khi kỳ hạn lãi suất mời gọi chấm dứt.

Khi giá nhà bắt đầu giảm nhẹ (chỉ 1.4% sau 6 tháng bắt đầu từ cuối năm 2006), tài sản bị tịch thu tăng vọt. Đã đạt mức kỷ lục, tài sản tịch thu bắt đầu bắn vọt lên một cách khủng khiếp, tăng 43% trong suốt thời kỳ đó. Thường thì sự tăng vọt bất ngờ có vẻ không cân xứng về các tài sản bị tịch thu chủ yếu liên quan đến những chủ sở hữu nhà đã dùng các khoản thế chấp linh hoạt, không đặt cọc để mua những ngôi nhà với kế hoạch sẽ bán lại kiếm lời. Với giá nhà không còn tăng và viễn cảnh sút giảm lợi nhuận, nhiều người vay có thể chỉ đơn giản là bước đi. Không cần đặt cọc làm việc ra đi đơn giản hơn rất nhiều.

Sự sụp đổ bất ngờ này chỉ ra một thủ phạm khác: các cơ quan tư nhân có nhiệm vụ đánh giá mức tín dụng của những thế chấp này. Tại sao những cơ quan đánh giá lại làm tệ đến thế trong việc định giá yếu tố rủi ro trong những thế chấp này? Nó có thể được biện hộ rằng trong thời gian giá nhà tăng đều đặn nhờ vào chính sách tín dụng giá rẻ của Fed, những thế chấp này đang hoạt động tốt, và thế là các cơ quan đánh giá này dưa ra một quyết định hời hợt là đánh giá chúng ở mức cao. Một trong những lời giải thích gợi ý khác là các công ty đánh giá này biết gió đang thổi chiều nào, mới mọi cơ quan liên bang có liên hệ dù chỉ nhẹ nhất đến thị trường nhà đất đều thúc đẩy nhiều sáng kiến về quyền sở hữu nhà khác nhau, liên quan đến các tiêu chuẩn cho vay thấp hơn. Theo nhà kinh tế học Art Carden, “Các điều lệ của SEC treo trên đầu các cơ quan đánh giá như thanh gươm Damacus, và các nhà đánh giá không muốn hấn dẫn những chú ý điều tiết quá mức bằng cách chống lại một sáng kiến chính trị phổ biến.”

Hàng đống những cơ quan đánh giá được thừa nhận, tuy nhiên, thực ra là một liên minh do SEC tạo ra được bảo vệ khỏi sự cạnh tranh bằng các hàng trào quy định. “Cho phép các cơ quan đánh giá được chính phủ thừa nhận được bảo vệ khỏi sự cạnh tranh tự do,” Liebowitz viết, “Có thể mục tiêu của những cơ quan này là không muốn tạo ra những làn sóng chính trị bằng cách đung đưa con thuyền thế chấp, liều lĩnh với một tổn thất tiềm tàng cho các lợi ích được bảo vệ của họ.”

Liên minh các cơ quan đánh giá này xứng đáng với mọi khiển trách mà họ nhận. Đồng thời, như chúng ta sẽ thấy, sự can thiệp của quỹ dự trữ liên bang vào nền kinh tế làm sai lệch các chỉ số kinh tế và làm khó tất cả mọi người, kể cả các cơ quan đánh giá, trong việc nhận thức tình trạng thực sự của nền kinh tế. (Đó là thủ phạm thứ 5.)

Facebook Comments