Cẩm Nang Về Cuộc Khủng Hoảng Kinh Tế – 2.4 Thủ phạm thứ 2: Đạo Luật Tái Đầu Tư Cộng Đồng và những giải pháp thiên vị cho vay

2.4 Thủ phạm thứ 2: Đạo Luật Tái Đầu Tư Cộng Đồng và những giải pháp thiên vị cho vay

Fannie và Freddie không phải những thực thể duy nhất tại Washington thúc đẩy những yêu cầu cho vay lỏng lẻo. Các cơ quan chính phủ các loại cũng gây áp lực những người cho vay tạo ra những khoản vay rủi ro hơn nhân danh “bình đẳng chủng tộc.” Không muốn gặp rắc rối với những vụ kiện kết thúc có thể tốn hàng trăm triệu đô, những nhà cho vay này làm như họ được bảo.

Cáo buộc về kỳ thị chủng tộc trong việc cho vay giúp khuyến khích cuộc chạy đua này. Năm 1992, một nghiên cứu thực hiện bởi ngân hàng dự trữ liên bang Boston tuyên bố đã tìm ra chứng cứ thậm chí cho phép sự khác biệt trong mức độ tín nhiệm, các ứng viên thiểu số vẫn nhận được các khoản vay thế chấp với tỉ lệ thấp hơn người da trắng. Nghiên cứu này được ca ngợi rộng rãi như kết luận cuối cùng bởi những người muốn tin vào kết luận của nó, rằng các ngân hàng Mỹ có tội trong việc kỳ thị người da đen và Tây Ban Nha (mặc dù không chống lại người Châu Á, những người có tỉ lệ được vay thế chấp còn cao hơn cả người da trắng), và nên bị buộc phải làm tín dụng tiện lợi hơn trên diện rộng cho những khu dân cư nội thành. Các chứng cứ sau đó nổi lên bề mặt phơi bày sự luộm thuộm của cuộc nghiên cứu, và cho thấy rằng không có bằng chứng nào về sự kỳ thị khi những lỗi dữ kiện được sửa chữa, nhưng đã quá trễ. Các nhóm gây áp lực đã có cái chày của họ và có ý định dùng nó.

Đạo Luật Tái Đầu Tư Của Cộng Đồng (The Community Reinvestment Act – CRA), một bộ luật trong nhiệm kỳ của Jimmy Carter đã được tiếp tục bởi chính quyền Clinton, đã nhận được rất nhiều sự chú ý và chỉ trích từ khi sự sụp đổ của thị trường nhà đất bắt đầu. Bộ luật đó phơi bày các ngân hàng trước những vụ kiện kỳ thị nếu họ không có đủ các khoản cho vay dành cho các nhóm thiểu số đủ cao để làm thỏa mãn chính quyền. Nhưng không chỉ CRA thúc đẩy việc giảm thấp các tiêu chuẩn cho vay. Đó là cả một hệ thống chính trị. Và theo Stan Liebowitz của trường đại học Texas, một điều mà cuộc rà soát các văn bản nhà đất từ năm 1990 cho đến năm 2006 sẽ không cho thấy là bất kỳ gợi ý nào rằng “có khi những tiêu chuẩn cho vay yếu hơn mà mọi cơ quan chính phủ liên quan đến nhà đất đã cố thúc đẩy, quốc hội đã cố thúc đẩy, ngài tổng thống đã cố thúc đẩy, các GSE đã cố thúc đẩy – và những ngân hàng đầy lòng sám hối đã đi cùng nó và thậm chí sau cùng ủng hộ với sự nhiệt tâm – có thể dẫn đến những mặc định quá cao, đặc biệt nếu giá nhà đất không ngừng tăng.”

Một thời gian ngắn sau khi nghiên cứu về kỳ thị được công bố, chi nhánh  Fed ở Boston cũng cho ra một sổ hướng dẫn dành cho các ngân hàng về cho vay thế chấp không kỳ thị. Nó giải thích rằng các ngân hàng sẽ gặp rắc rối khi thu hút các công ty từ những khách hàng thiểu số nếu tiêu chí cho vay của ngân hàng có chứa “các đánh giá tùy tiện hoặc không hợp lý về mức độ tín dụng.” Chúng ta có thể giả định an toàn rằng các ngân hàng không cần phải được cho biết những “đánh giá tùy tiện hoặc không hợp lý về mức độ tín dụng” đó tác động xấu đến ngành ngân hàng. Điều Boston Fed thực sự ngụ ý, dĩ nhiên, là các tiêu chuẩn ngân hàng rõ là “tùy tiện hoặc không hợp lý” nếu các khách hàng thiểu số không chiếm một tỉ lệ đáng kể trong các khoản cho vay của ngân hàng. Phần còn lại của sổ tay đầy những lời nói nước đôi tế nhị chính trị tương tự – về lịch sử tín dụng, tiền đặt cọc, và những nguồn thu nhập truyền thống, tất cả mấy thứ đó được trình bày như những trở ngại có thể được loại bỏ nhằm nâng cao tỉ lệ sở hữu nhà của những con người yếu thế nhất của xã hội.

Một cách tự nhiên, các ngân hàng làm điều mà những điều tiết của chính phủ muốn họ làm. “Các ngân hàng bắt đầu thả lỏng tiêu chuẩn cho vay,” Liebowitz nói. “Và thả lỏng và thả lỏng hơn nữa, trong sự hân hoan của các chính trị gia, những nhà giám sát và các công ty quốc doanh GSE.” Bear Stearns, nhà bảo lãnh chính của các cổ phiếu thế chấp, biện hộ cho sự mạnh mẽ của những tài sản thế chấp này trên những lý lẽ Orwell tương tự như Boston Fed. Các đánh giá tín dụng của một người vay không nên là quá quan trọng, những bài văn của họ giải thích. “Các khoản cho vay của CRA không nhất thiết phải phù hợp với khung tín dụng tiêu chuẩn.” Và như vậy thông qua toàn bộ danh sách của các tiêu chuẩn cho vay truyền thống.

Trước cuộc khủng hoảng nhà đất, những người ủng hộ bộ luật CRA cố viện cớ rằng khi đạo luật chỉ áp dụng với những tổ chức tiết kiệm (ngân hàng, như ngân hàng Mỹ) và rằng hầu hết các khoản cho vay thế chấp không lành mạnh nằm ngoài những tổ chức đó (những nhà cho vay chuyên nghiệp hơn như Countrywide), CRA hoàn toàn vô can trước các cáo buộc. Điều họ không nói là các tiếp cận kiêu ngoại tương tự đối với những đánh giá rủi ro đã thông báo CRA ngập tràn toàn đấu trường cho vay thế chấp, nhờ vào các cơ quan khác thúc đẩy chiến lược cho vay lỏng lẻo, phá hoại tới mọi tổ chức tài chính của Mỹ: Fannie và Freddie, bộ nhà ở và phát triển đô thị (sẽ nói thêm về nó bên dưới), quỹ dự trữ liên bang và các cơ quan khác, cùng với các bộ luật khác như đạo luật cơ hội tín dụng công bằng.

Henry Cisneros, bộ trưởng đầu tiên của Bill Clinton tại Bộ Nhà Ở Và Phát Triển Đô Thị (Department of Housing and Urban Development – HUD), nới lỏng các hạn chế cho vay cả khi đang làm việc trong chính phủ và chuyện làm ăn của ông ta trong khối tư nhân, để tăng tính khả thi cho những người mua nhà không đủ điều kiện để vay thế chấp trong quá khứ. Ông ta tự trở thành một nhà phát triển, gia nhập với KB Home, nơi ông là thành viên hội đồng quản trị, để xây khoảng 428 ngôi nhà cho người mua thu nhập thấp tại khu phát triển Lago Vista tại San Antonio.

Nhưng thậm chí cả Cisneros cũng thừa nhận rằng bất kể những ý định tốt của ông, “những người không nên sở hữu nhà đã có được quyền sở hữu.” New York Times, đồng tình với những chính sách của ông ta, nói rằng Cisneros đã cổ vũ sự thiếu chuẩn bị trong việc mua nhà – một phần của một xu hướng quốc gia rộng hơn với những hậu quả kinh kế nghiêm trọng. Ông thường phản ánh vai trò của mình trong sự sụp đổ, ông nói, sự sụp đổ đã thay đổi việc sở hữu nhà từ một thứ gì đó đảm bảo một vị trí ở tầng trung lưu thành thứ gì đó đẩy người ta ra khỏi đó. “Tôi đã chờ ai đó đặt mọi trách cứ ngay cửa nhà mình,” ông nói một cách nhẹ nhàng, nhưng cũng hơi lo lắng.

Cisneros là một ví dụ điển hình của một người ủng hộ có tinh thần công chúng cho những gã bé nhỏ, người có sự giám sát của cha mẹ nhằm bảo vệ chúng khỏi những thiệt hại của thị trường tự do, và dựa vào họ chúng ta đang chờ đợi để đặt sự tin của mình trong tương lai, khi “chủ nghĩa kinh tế tư bản thị trường tự do” sẽ bị quy định nặng nề hơn. Cisneros là nhân cách đại biểu cho tham vọng của chính quyền liên bang để mở rộng quyền sở hữu nhà, điều mà theo ý của chính quyền riêng của ông là giảm tiêu chuẩn cho vay và chứng nhận hợp lệ để vay thế chấp cho những người không đủ tiêu chuẩn trong quá khứ. Và chính Cisneros không nghe bất kỳ cảnh báo nào về thị trường thế chấp, và không làm gì để giảm bớt sự cho vay dưới chuẩn khi ông trở lại khối tư nhân. Công ty phát triển của riêng ông, American CityVista, đối tác của KB, nơi ông là thành viên hội đồng – cùng với James A. Johnson, cựu CEO của Fannie Mae. Fannie bảo lãnh cho rất nhiều tài sản thế chấp trong quỹ đạo của KB/CityVista. Khách hàng lớn nhất của Fannie là Contrywide. Cisneros cũng là thành viên hội đồng ở đó, và ngồi im lặng khi Countrywide mạnh mẽ thúc đẩy cho vay thế chấp dưới chuẩn. Gần như không cần nghi ngờ rằng Cisneros ủng hộ sự bành trướng của vay thế chấp dưới chuẩn; cuối cùng, làm cách nào khác để những kế hoạch đầy tham vọng của ông về “mở rộng quyền sở hữu nhà” được đạt tới?

Victor Ramirez, người đã mua một căn nhà tại Lago Vista năm 2002, nói với Times, “Tôi là một sinh viên kiếm được khoảng 17,000 đô một năm, vợ tôi đang tìm việc. Trong những khảo sát, làm thế quái nào mà chúng tôi đủ tiêu chuẩn?” Hầu hết người dân, anh nói, đã bị “lừa để tin rằng nó dễ dàng hơn sự thực. Thái độ kiểu, ‘ký ở đây, ký ở đây, đừng đọc các bản in làm gì.’” Ramirez đã không đi quá đà khi nói mọi người đã bị biến thành nạn nhân; “chúng tôi chắc chắn là những nạn nhân tự nguyện,” anh ta thừa nhận.

Chuyện dùng nhiều “quy định” hơn như một giải pháp – như việc những người điều chỉnh buộc phải ngăn chặn mọi người vướng vào các khoản vay mua nhà bình đẳng ngu ngốc, chẳng hạn – Cisneros cũng không chắc nó hiệu quả tới mức nào: “Tôi không chắc bạn có thể chỉnh đốn khi chúng ta đang nói về cả một quốc gia 300 triệu dân và hành vi này đã lan truyền.” Nếu bất kỳ thứ gì cần được điều chỉnh, đó là quyền tạo ra tín dụng của quỹ dự trữ liên bang, thứ vẽ đường cho sự điên cuồng như bong bóng nhà đất, nhưng trong cuộc phỏng vấn của mình với New York Times, Cisneros tuân theo quy tắc: Fed không bao giờ được đề cập đến.

Andrew Cuomo, người cũng làm bộ trưởng của HUD dưới thời Bill Clinton, hân hoan phát biểu sau một chiến thắng trong việc giải quyết “sự kỳ thị” với công ty thế chấp AccuBanc khi buộc họ phải đưa ra các gói vay cho thứ mà bộ trưởng gọi là một “hành động thừa nhận.” Tổ chức sẽ “chịu rủi ro lớn hơn trên những thế chấp này, đúng… chấp nhận thế chấp cho các gia đình mà lẽ ra họ sẽ không chấp nhận, đúng; họ đáng ra không đủ tiêu chuẩn nhưng vì hành vi thừa nhận về phía ngân hàng, đúng… Cho vay một khoản [2.1 tỷ đô] với các thế chấp sẽ mang đến những rủi ro cao hơn, và tôi chắc rằng sẽ có một tỉ lệ vỡ nợ cao hơn với những thế chấp đó so với phần còn lại của danh mục.” Vậy bộ trưởng Cuomo thấy thoải mái khi ép buộc một ngân hàng tự phơi bày mình trước nhiều khoản vay vỡ nợ hơn, và đó không phải vấn đề sao?

Phe cánh tả chống chế rằng những kẻ cho vay vô đạo đức đã bắt buộc cho vay một cách thiếu trung thực với các điều khoản bất lợi hoặc phức tạp tới những người đi vay ít học và không ai giúp đỡ, và phe cánh hữu đã tranh luận rằng những áp lực chính trị buộc các ngân hàng phải đưa ra nhiều khoản vay như vậy hơn. Thực sự có vài bằng chứng cho trường hợp của phe tự do, như chúng ta đã thấy trong trường hợp của một trong những người phải tự thừa nhận, Henry Cisneros. Phe cánh hữu có một trường hợp khá mạnh: các nhóm cánh tả như ACORN biểu tình trên đường phố và làm cho các ngân hàng không thể làm ăn cho đến khi họ khuất phục trước những yêu cầu cho vay hàng tỉ đô mà lẽ ra họ sẽ không làm. Sự đe dọa cá nhân này, cáp đôi với một chiến dịch giảm thiểu các tiêu chuẩn cho vay tràn ngập trong các cấp chính quyền, giúp phân bổ quá nhiều tiền mới mà Fed đã tạo ra (xem phía dưới) vào thị trường nhà đất, qua đó nuôi dưỡng bong bóng nhà đất.

Facebook Comments