Cẩm Nang Về Cuộc Khủng Hoảng Kinh Tế – 1.1 Con voi trong phòng khách

1.1 Con voi trong phòng khách

Từ mùa thu năm 2008, khi thị trường chứng khoán giảm mạnh, các công ty phá sản, và những nỗi sợ hãi và không chắc chắn về kinh tế bắt đầu tràn lan, người Mỹ đã bị bỏ bom với một điệp khúc không ngừng nghỉ đã được dự đoán trước: nền kinh tế thị trường tự do đã thất bại.

Thuốc chữa là gì? Theo Barack Obama, chính quyền Bush, đảng Cộng Hòa và đảng Dân Chủ tại quốc hội, và truyền thống chính thống, là nhiều quy định hơn, nhiều can thiệp từ nhà nước hơn, chi xài nhiều hơn, in tiền nhiều hơn và nợ nhiều hơn.

Để làm vết thương tồi tệ hơn, chính những người đã đưa ra các chính sách hỗn loạn đó giờ lại ra vẻ như một người phục vụ thông minh của công chúng, người sẽ chỉ cho chúng ta lối ra. Theo một mô thức quen thuộc, thất bại của chính quyền đã được đổ lỗi cho bất kỳ ai và tất cả mọi người trừ chính bản thân chính quyền. Và dĩ nhiên, cũng chính sự thất bại của chính quyền đó được dùng để biện minh cho sự tăng cường hơn nữa trong quyền lực của chính phủ.

Những nhà bình luận đã bắt đầu chuyện làm ăn thường xuyên của họ là đưa ra câu trả lời sai cho mọi câu hỏi, nhưng lần này hầu như tất cả bọn họ thậm chí còn chẳng hỏi đúng câu hỏi. Tất cả những rủi ro quá mức, đòn bẩy và nợ, chưa đề cập tới chính bong bóng bất động sản rốt cuộc đến từ đâu? Khi những câu hỏi thế này được nên lên, những câu trả lời là, ít nhất có thể nói là chả giúp ích được gì. “Rủi ro quá mức” chỉ nhấn mạnh thêm câu hỏi đó. Như một vài nhà kinh tế đã lưu ý, đổ lỗi cho khủng hoảng vì “lòng tham” cũng giống như đổ lỗi cho máy bay rơi là do trọng lực vậy.

Chúng ta đã nhìn sai chỗ. Cuộc khủng hoảng hiện tại được tạo ra không phải bởi thị trường tự do mà bởi sự can thiệp của chính phủ vào thị trường. Đây không phải lời biện hộ đặc biệt nhân danh thị trường, mà là một phán quyết rõ ràng của cả lý thuyết lẫn kinh nghiệm.Fannie Mae và Freddie Mac, những doanh nghiệp được nhà nước tài trợ (GSEGovernment-Sponsored Enterprises) đã tận hưởng nhiều đặc quyền của chính phủ bên cạnh mức thuế đặc biệt và sự vượt rào quy định của họ, đã có khả năng đổ nhiều tài nguyên vào mảng bất động sản hơn mức có thể trong thị trường tự do. Trong nhiều năm, các đảng viên đảng Dân Chủ của quốc hội giả vờ rằng mọi thứ đều tốt tại Fannie và Freddie, và tất cả những lời cảnh báo là đến từ những người không muốn người nghèo có được ngôi nhà của chính họ. (Vô số đảng viên Dân Chủ thực sự đã nói điều đó, dù bạn tin hay không). Đảng viên Cộng Hòa từ đó đã dùng những lý lịch hèn mọn của đảng Dân Chủ như cái chày chống lại chính họ, nhưng lý lịch của họ về chi tiêu, nợ nần và sự can thiệp của chính phủ chả có gì đáng để tự hào. Đảng Cộng Hòa, chính họ phần đông cũng ủng hộ cuộc diễu hành vô tận của những gói cứu trợ chính phủ, thứ không chính xác là những ví dụ của thị trường tự do đang vận hành.

Nhưng thậm chí nhiều người tự gọi mình là những nhà ủng hộ thị trường tự do cũng thất bại trong việc nắm bắt trọng tâm của vấn đề. Để chắc chắn, họ đưa ra những pháp luật siêu chính xác như đạo luật Tái Đầu Tư Của Cộng Đồng (Community Reinvestment Act), điều rõ ràng chẳng giúp ích gì. Bằng cách chỉ ngón tay vào những chương trình cụ thể, tuy nhiên, đảng Cộng Hòa đã chuyển sự chú ý vào cái mũi chảy nước của bệnh nhân và tránh xa khỏi khối ung thư của anh ấy.

Gần như không có ai ở Washington, và một ít người quý giá ở đâu đó khác, đã sẵn lòng chất vấn sự can thiệp một chiều vĩ đại nhất của chính phủ vào nền kinh tế, và những tổ chức mà dấu tay của nó in đầy trên đống lộn xộn hiện tại: ngân hàng trung ương Mỹ, Hệ Thống Dự Trữ Của Liên Bang (FED). Fed hiếm khi được đề cập về sự liên quan tới khủng hoảng, trừ cương vị cứu tinh của chúng ta. Những tờ báo, tạp chí và website lớn đưa diễn văn để mổ xẻ cuộc khủng hoảng và xác định nguyên nhân của nó mà không đề cập gì đến Fed cả. Điều đó cũng không có gì mới: chưa từng có cuộc thảo luận nghiêm túc nào về Dự Trữ Liên Bang trong công chúng trong gần 100 năm từ khi nó được thành lập. Fed là một điều tuyệt vời, và nó là vậy đó.

Khi tổng thống George W. Bush phát biểu trước quốc gia ngày 24 tháng 9 năm 2008, với kế hoạch viện trợ đề nghị cho khối ngành tài chính vấp phải sự kháng cự cứng rắn của công chúng Mỹ, ông dành ra ít thời gian để giải quyết thứ tự nhận là “nguyên nhân gốc rễ” của sự suy thoái. Rời xa khỏi sự liên quan phù du và mơ hồ của Fannie Mae và Freddie Mac, không có gì trong mấy thứ này liên quan đến chính phủ hay ngân hàng trung ương cả. Một trong những quy luật của chính trị Mỹ là chính sách tiền tệ lạm phát của Fed không bao giờ được đề cập như nguồn gốc của bất kỳ sự rắc rối quốc gia nào, ít hơn nhiều so với nguyên nhân của chu kỳ kinh doanh bong bóng. Ngài tổng thống bị kẹt trong kịch bản: không một lời nào về ngân hàng trung ương.

Vài tuần sau, tổng thống thông báo ý định của ông về việc tổ chức một hội nghị thượng đỉnh quốc gia tại Washington về vấn đề khủng hoảng tài chính. (Như cố vấn đầu tư Mike Shedlock đã kết luận, “Để đáp trả lại cơn khủng hoảng tín nhiệm tổng thống Bush đã tập hợp mọi con người chẳng thấy điều gì đang đến, phủ nhận điều đang xảy ra, và thất bại để thấy ý nghĩa của điều thực sự đang diễn ra.”) Ông nói về sự cần thiết phải “bảo tồn nền tảng của chủ nghĩa tư bản Dân Chủ,” bản mẫu thường thấy bất kỳ khi nào chính quyền liên bang có ý định bắt đầu một vòng gánh nặng khác lên thị trường tự do. Rất nhiều tổng thống và thủ tướng đã được mời.

Sự đáp lại đã được dự báo trước là hoàn toàn trống rỗng. Sau khi nghe về hội nghị thượng đỉnh, tổng thống Pháp và tổng thống của ủy ban Châu Âu chỉ ra mong muốn của mình để thấy các thiên đường thuế ở nước ngoài bị nhắm tới, Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) được củng cố hơn nữa, và những hạn chế mức lương nhân viên, bên cạnh những kiến nghị không liên quan khác. Như thường lệ, khả năng rằng lợi nhuận nhân tạo thấp khoảng 1% có thể đưa cả nền kinh tế thế giới lên những con đường không bền vững đã không được đề cập sau đó hay ngay tại chính hội nghị thượng đỉnh ngày 15 tháng 11, vốn trở thành những lời lẽ vô nghĩa.

Tháng 10 năm 2008 tổng biên tập của Slate Group, tổ chức xuất bản tạp chí Slate, một trang web thông dụng, công bố rằng cuộc khủng hoảng tài chính chắc chắn là sự kết thúc của chủ nghĩa tự do, khi nó đã chứng tỏ rằng “thị trường không được kiểm soát” có thể gây ra sự hỗn loạn lớn đến mức nào. Không một lần nào mà ngân hàng trung ương hay quỹ dự trữ liên bang được đề cập, mặc dù những thứ này không phải tác phẩm của thị trường tự do và hành vi phá hoại của chúng không phải lỗi của thị trường.

Để cho chắc, một vài ngoại lệ quan trọng của quy luật khái quát này có thể được tìm ra, ví dụ như những chuyên gia đầu tư Jim Rogers, Peter Schiff, và James Grant, khi được hỏi trên CNBC hai hành động nào ông sẽ làm nếu ông được bổ nhiệm làm chủ tịch của Fed, câu trả lời là ông sẽ bãi bỏ Fed rồi sau đó thôi việc. Không phải trùng hợp, những người đàn ông này cũng ở trong nhóm số ít những người dự đoán được cuộc khủng hoảng hiện tại. Được gọi là những nhà bình luận chính thống, những người có uy tín đã hoàn toàn bay hơi vào thời điểm này, cười vào sự dự đoán bi quan của họ và những lời chỉ trích của họ về chính sách của Fed. Cảm ơn Youtube, nhờ nó bạn có thể xem một cuộc tranh luận của lũ đần độn thực sự đã cười vào mặt Peter Schiff năm 2006 vì đã dự đoán chính xác thứ đã xảy ra lúc đó. Như dễ dàng dự đoán đêm sẽ đi theo ngày, lũ mê ngủ chẳng bao giờ thấy cuộc khủng hoảng đang tới và nói mọi thứ vẫn ổn chính là những người George W. Bush và Barack Obama, như nhau, đã tìm kiếm để xin lời khuyên làm sao để đảo ngược nó.

Chúng ta đang gặp rắc rối.

Facebook Comments