Cẩm nang về chiến tranh Việt Nam – 2.14 Một con rối không thể kiểm soát được

2.14 Một con rối không thể kiểm soát được

Trong khi những kẻ thù của tổng thống Diệm ngày ngày cáo buộc ông là con rối của Mỹ, bộ ngoại giao Mỹ lại rất tức giận khi Diệm không nghe theo mệnh lệnh, phương hướng hoặc những kiến nghị. Trong một sự mỉa mai tương tự, Diệm liên tục bị khiển trách bởi những nhà phê bình phương tây về việc không ủy thác đầy đủ thẩm quyền, mặc dù cũng chính những nhà phê bình này đã từng chỉ trích hầu hết chính phủ miền nam Việt Nam là không đủ năng lực. Công việc của Diệm có thể được mô tả như kiểu cố gắng học thuộc lòng bảng mã thuế của Mỹ trong khi đang nhảy múa trong hang rắn độc với bộ tóc đang cháy trên đầu. VC đang khủng bố vùng quê, Phật tử thì nổi loạn, giới trí thức không ưa ông, có những tin đồn gây kích động trong quân đội, và những người Mỹ thì yêu cầu ông cư xử như một người Mỹ hoặc xuống đài – ngoại trừ một số dư luận Mỹ (bao gồm cả New York Times) nói đểu rằng ông đang làm siêu tốt. Diệm không nghe theo bất kỳ mệnh lệnh nào trừ chính ông – có thể đó chính là lý do vì sao người điều khiển con rối Diệm, John F. Kennedy, phê chuẩn cho lệnh phế truất, và nếu không, lệnh ám sát Diệm.

Trong khi đó, đám chiến binh Phật tử tiếp tục kích động những bất đồng chính kiến chống lại Diệm. Chúng ném đá vào cảnh sát, biết rằng những phản ứng nhanh chóng sẽ rất đáng đưa tin. Nhiều nhà sư nữa tự thắp sáng mình tại những thị trấn nơi chẳng hề có tí áp bức nào từ chính phủ. Ngày 18 tháng 8, khoảng 20,000 người biểu tình vây quanh chùa Xá Lợi, ngôi chùa lớn nhất Sài Gòn, với các tăng nhân hiếu chiến kêu gọi lật đổ chính quyền Diệm. Diệm từ chối dùng bạo lực để giải tán đám đông, thể hiện sự trầm tĩnh mà ông đã hứa với đại sứ Mỹ Frederick Nolting (người chưa bị thay thế bởi Henry Cabot Lodge). Nhưng nó cũng không làm tăng ấn tượng của ông trong mắt những nhà phê bình người Mỹ, và nó thúc đẩy nhiều người trong chính phủ miền nam Việt Nam, trong đó có cả em trai Nhu của ông, về ý nghĩ Diệm quá mềm lòng.

Ngày 21 tháng 8 năm 1963, dưới bóng tối bao phủ, cảnh sát và đặc nhiệm Việt Nam, hưởng ứng lời kêu gọi của Nhu, phát động một loạt các cuộc càn quét những ngôi chùa Phật giáo, tiến hành hàng trăm cuộc bắt giữ và hàng ngàn người bị thương. Nhu tấn công trong khoảng đệm khi đại sứ Mỹ Frederick Nolting đang mở đường cho Henry Cabot Lodge. Nolting nói với Lodge rằng Diệm đã đồng ý làm mọi thứ trong khả năng để trấn an các Phật tử. Nolting cảm thấy bị phản bội và lừa gạt, vì cuộc đàn áp của Nhu, và Lodge đến Sài Gòn với ý nghĩ rằng Diệm là kẻ xảo trá. Trong báo cáo đầu tiên từ miền nam Việt Nam, Lodge đã đề trình ý kiến từ các tướng lãnh Việt Nam và các quan chức chính phủ kêu gọi loại bỏ Nhu khỏi chính quyền của Diệm.

Facebook Comments