Cẩm nang về chiến tranh Việt Nam – 1.7 Dân chơi và linh mục

1.7 Dân chơi và linh mục

Yếu tố quan trọng hơn nhiều so với SEATO là Ngô Đình Diệm. Không có nhân vật nào—không phải là HCM, không phải Lyndon Johnson—có tầm quan trọng ảnh hưởng đến kết quả của các sự kiện tại Việt Nam hơn Diệm. Ông cân bằng các nghịch lý cơ bản của chiến tranh: tiêu chuẩn Châu Á với tiêu chuẩn phương Tây; chủ nghĩa hiện thực với chủ nghĩa lý tưởng; diễn tập chính trị trừu tượng với thực tế đẫm máu. Những người Mỹ tại Việt Nam, những người cảm thấy thoải mái khi làm việc với người nước ngoài và văn hóa nước ngoài thường công nhận Diệm là người tổng thống tốt nhất chúng ta từng gặp. Nhưng có những người Mỹ tin rằng sự ủng hộ của chúng ta dành cho ông Diệm khiến ông hành động như một chính trị gia Mỹ (và ý kiến này bao gồm phần lớn là của Bộ Ngoại Giao), họ nghĩ rằng ông Diệm không phải là một người tốt và thậm chí cũng không phải là sự lựa chọn đúng đắn để trở thành “người đàn ông của chúng ta tại Việt Nam.”

Ông chính thức đương nhiệm vào năm 1954, khi Bảo Đại, vị vua trước đây (1926-1954) trao lại ngôi vị đứng đầu nhà nước Việt Nam phi CS, chọn Diệm để trở thành thủ tướng của ông. Bảo Đại đã được “chọn thảo” bởi Pháp vào năm 1948 để đại diện cho Việt Nam khi họ cần ai đó để “đàm phán.” Các vị vua trước đây rất yếu kém, nhu nhược, được biết đến giống như “dân chơi Hồng Kông,” và lựa chọn của ông được xem như một sự cố gắng thoát khỏi Pháp để duy trì quyền kiểm soát đất nước lúc bấy giờ hòng cấp lại độc lập cho đất nước. Tại Hội Nghị Geneva, Bảo Đại biết rằng ông không điều khiển được tình hình nên quay sang Diệm nhờ giúp đỡ.

Ông Diệm thuộc tầng lớp thượng lưu, được hưởng sự giáo dục dưới chế độ Pháp, ông đã từng làm việc cho các dịch vụ dân sự Pháp vào những năm 1920 và đầu năm 1930. Pháp khâm phục lòng tin chống CS mãnh liệt của ông và cách ông xử lý hiệu quả các nhiệm vụ của mình, vào năm 1933 ông làm bộ trưởng bộ nội vụ cho Bảo Đại, nhưng họ lại thấy lo sợ trước khao khát của ông về một cơ quan pháp luật Việt Nam. Chỉ sau ba tháng, Diệm từ chức, Bảo Đại được tin tưởng trở thành công cụ của Pháp. Từ đó về sau, Diệm cũng không hợp tác với thực dân Pháp hay những kẻ xâm lược Nhật Bản (mặc dù ông đã cổ vũ cho Nhật dẫn đầu cuộc đấu tranh dân tộc Việt Nam chống lại Pháp vào năm 1942, và vào năm 1945 được người nhật cân nhắc để bổ nhiệm trở thành thủ tướng).

Sau khi trở lại, Bảo Đại đã yêu cầu Diệm trở thành Thủ Tướng trên ba phương diện riêng, nhưng Diệm luôn từ chối, mãi đến năm 1954, khi đó ông chấp thuận, với điều kiện ông sẽ hoàn toàn kiểm soát về quân đội và tất cả các quyết định chính trị, Bảo Đại chỉ như một biểu tượng đứng đầu tượng trưng của đất nước. Bảo Đại dù miễn cưỡng, đã chấp nhận.

 

Bản tóm tắt niên đại ngắn, rất ngắn về chiến tranh Việt Nam

1954 — Việt Minh (CS/các nhà yêu nước) dẫn đầu bởi HCM đánh bại Pháp.

1955 — Việt Minh bắt đầu các cuộc tấn công khủng bố vào miền Nam Việt Nam của Tổng Thống Diệm (đã tạo nên cuộc hòa giải Geneva).

1961 — Tổng thống Kennedy dần dần tạo dựng nên sự có mặt của Mỹ tại miền Nam Việt Nam với các cố vấn và quân lực đặc nhiệm.

1965 — Tổng thống Johnson đưa Thủy Quân Lục Chiến đến Việt Nam, dần tạo nên lượng binh lính Mỹ và cuối cùng đạt đến con số 500,000.

1969 — Tổng thống Nixon bắt đầu rút quân Mỹ khỏi Việt Nam.

1973 — Toàn bộ lính chiến đấu Mỹ rút khỏi Việt Nam sau lệnh ngừng bắn.

1975 — Miền Bắc Việt Nam xâm lược và chiếm miền Nam Việt Nam.

Facebook Comments